سقراط اولين متفكر انتقادي بود
| 19 ارديبهشت 1387 ساعت 16:23 |
نشست تخصصي تفكر انتقادي، امروزپنجشنبه 19ارديبهشت ساعت 14:30 در سراي اهل قلم كارنامه نشر بيست و يكمين نمايشگاه كتاب برگزار شد. كارشناسان نشست دكتر عباس حري و خانمها نرگس نشاط، ميترا قياسي و ليلا مكتبي فرد بودند./ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، در نشست تخصصي تفكر انتقادي، دكتر نشاط، دكتري كتابداري و اطلاعرساني گفت: تفكر محصول و پژواك ذهن است مثلا ما مي توانيم نفس بكشيم ولي هرگز به تنفس فكر نكنيم ولي وقتي مشكلي براي تنفسمان پيش بيايد، فوري متوجه ميشويم. به اين ترتيب اختلالات جسمي زود بروز داده مي شوداما اختلال در تفكر به راحتي خودش را نشان نميدهد. براي شناخت اختلالات تفكر، بايد تفكر را شناخت و آن را مورد ارزيابي قرار داد.
يكي از خصلتهاي تفكر، خردورزي و شناخت خطاهاي موجود است. جالب است كه تفكر در حين خودسازي، خود ويرانگري ميكند، اين موضوع نشانگر اين است كه ما همانطور كه محيط را درك ميكنيم، خودمان را مورد ارزيابي قرار مي دهيم. پس يك سر تفكر انتقادي به نقد و واكاوي خودمان بر ميگردد. نقد ميتواند تفكر خلاق ايجاد و خود را تكثير كند در اين زايش با ايده اي نو، پيكر بندي تازه بسازد و اين كار تنها از ذهن پويا بر ميآيد. تفكر توان مهاجرت كردن دارد. از حوزهاي به حوزه ديگر ميرود و اگر انديشهها سفر نكنند تفكر مسدود ميشود.
حري استاد دانشگاه تهران در رابطه با انواع تفكر با محوريت تفكر انتقادي گفت: تفكر انتقادي يك جريان فكري است كه به سنجش يك پديده يا انديشه ميپردازد، برخي بازسازي را نيز جزو گروه كاركردهاي تفكر دانستهاند و اگر اين وجه اشتراك را در نظر بگيريم هيچ جنبشي در دنيا بدون تفكر انجام نميشود.
در حوزه علم كه توليد، نقد، ارزيابي و كاركرد، آن را ميسازند؛ جايگاه تفكر انتقادي كاملا واضح است. يعني توليد بدون نقد موضوعيت ندارد، اين همان چيزي است كه در چهارچوب تفكر انتقادي مطرح مي شود. پوپر انتهاي هر توليد علمي را ابتداي توليد بعدي ميداند يعني آنچه كه به عنوان نتيجه در انتهاي يك توليد علمي ارايه ميشود، خود مورد نقد قرار گرفته و آغاز توليدات بعدي است.
براي نوآوري راهي نيست جز تأمل در آنچه پيشتر انجام شده و پيشنهاد بهينه آن. تفكر خلاق بدون تفكر انتقادي بيمعناست. در چهارچوب تفكر خلاق، تفكر استعاري داريم يعني در بروز خلاقيت از حوزههاي تجربه شده ديگر براي نوآوري در موضوعي ديگر استفاده كنيم.
مكتبي فرد يادآوري كرد: تفكر انتقادي، فقط شامل نقد منفي نيست و تمام ابعاد وجودي يك موضوع را چه مثبت و چه منفي ارزيابي ميكند و هميشه با قضاوت مستدل، قرين است و سقراط را اولين فرددرايجاد تفكر انتقادي دانست.
قياسي پس از اشاره به اين كه تفكر انتقادي ،قدرت درك مساله و تحليل آن است، گفت: در حوزه سواد اطلاعاتي، هدف ،تربيت افراد با سوادي است كه بتوانند مسايل را تشخيص بدهند آن را تحليل كنند و از دانستهخود، مطالب جديدي استخراج كنند. در واقع فردي ميتواند كتاب شناس بهتري باشد كه بتواند استدلال بهتري از مطالب موجود در منبع ارايه دهد. کد مطلب : 19820 |