نخستين روز ارديبهشت سالروز وفات اقبال لاهوري انديشمند بزرگ مسلمان بود. اكبر بهداروند كه به تازگي مجموعه مقالاتي با عنوان «آوازهاي موميايي» را درباره انديشه‌هاي اقبال منتشر كرده است، درباره او گفت: خواست اقبال ايجاد مدينه فاضله‌اي بر مبناي انديشه‌هاي توحيدي اسلام بود./

اكبر بهداروند در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) با بيان اين كه انديشمندان ايراني از آغاز آشنايي با اقبال لاهوري درگير انديشه‌ها و آراي او بوده‌اند، گفت: بزرگاني چون محيط طباطبايي، مجتبي مينوي و عبدالحسين زرين‌كوب در حوزه انديشه‌شناسي اقبال تحقيقات زيادي انجام داده‌اند.

وي كه با همراهي عبدالحسين توكلي به تازگي مجموعه مقالاتي درباره اقبال را با عنوان«آوازهاي موميايي» از سوي دفتر نشر معارف به چاپ سپرده افزود: طي نزديك به 3 سال، حدود 200 مقاله درباره اقبال و انديشه‌هاي او گردآوري شده كه پس از نمره‌دهي، تعدادي از آنها در قالب اين كتاب به علاقه‌مندان اين انديشمند مسلمان عرضه شد.

بهداروند كه بيشتر با آثار خود درباره شعراي سبك

هندي شناخته مي‌شود، خاطرنشان كرد: قرار بر اين است كه اين كتاب نخستين مجلد از يك سلسله آثار درباره اقبال باشد كه به شكل سريالي منتشر خواهند شد.

وي هدف اصلي از انتشار اين كتاب را آشنا شدن نسل جوان با انديشه‌هاي اقبال خواند و ادامه داد: چاپ شعر اقبال كار ساده‌اي است، ولي آنچه مهم است آشنا شدن با انديشه‌ها و نوع تفكر او و كساني است كه او عمر خودرا وقف مبارزه با آنان كرد.

بهداروند اقبال را يك مصلح بزرگ اجتماعي خواند و تاكيد كرد: بايد بر اين نكته پاي فشرد كه اقبال يك مصلح اجتماعي بود، نه مصلح مذهبي. بدين معنا كه او با ابزار دين، تلاش مي‌كرد اجتماع را اصلاح كند و جهان را به سوي صلح و دوستي و برادري و برابري رهنمون شود. 

وي با اشاره به مخالفت عميق اقبال با ريا و تظاهر يادآور شد: او با شمشير انديشه و شعر، با ريا و تظاهر مبارزه مي‌كرد. رياستيزي به شكلي ديگر در شعر حافظ نيز نمود يافته و اقبال به شدت زير تاثير حافظ، غالب دهلوي و بيدل است.

بهداروند به مقاله مهم اقبال درباره بيدل دهلوي با عنوان «بيدل در پرتو انديشه‌هاي برگسون» اشاره كرد و افزود: اين يكي از مهم‌ترين مواردي بود كه آثار و انديشه‌هاي بيدل به قلم يك انديشمند شرقي در پرتو انديشه‌هاي يك انديشمند غربي بررسي مي‌شد.

وي در ادامه گفت: اقبال براي دعوت جهانيان به وحدانيت اقدامات عجيبي كرده. قيام او در جهت احياي انديشه‌هاي الهي بوده و روز موعود بشريت را روز عدالت دانسته است. اين نوعي انديشه افلاطوني است كه به سمت ايجاد مدينه فاضله گام برمي‌دارد، ولي مدينه‌اي كه در پرتو باورهاي ديني اسلامي معنا مي‌يابد.

بهداروند در پايان به چند مورد از تاثيرپذيري‌هاي اقبال از شاعران طراز اول ايراني اشاره كرد و اظهار داشت: مثنوي‌هاي اقبال به شدت زير تاثير مثنوي معنوي مولانا ست. همچنين او از شاعراني چون حافظ، غالب دهلوي، بيدل و ديگر شاعران سبك هندي چون كليم كاشاني تاثير گرفته است.

وي تاكيد كرد: براي نمونه، اين بيت كليم كه : "موجيم كه آسودگي ما عدم ماست/ ما زنده بدانيم كه آرام نگيريم" در بيان اقبال، تنها با تعويض دو مصرع، به صورت "ما زنده بدانيم كه آرام نگيريم/ موجيم كه آسودگي ما عدم ماست" در آمده كه متاسفانه به مواردي چون اين، كمتر توجه مي‌شود. 

کد مطلب : 18740