بيست و ششم مرداد، هجدهمين سالگرد آغاز بازگشت اسيران ايراني جنگ تحميلي به كشور(1369) است. به اين مناسبت «ايبنا» مروري دارد بر مهم‌ترین کتاب‌هایی که تاکنون درباره آزادگان منتشر شده‌اند./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، روز 26 مرداد 1369 ايران شاهد بازگشت نخستين گروه اسيران جنگ تحميلي بود كه پس از تحمل سال‌هاي اسارت به ‌آغوش خانواده‌هاي خود بازمي گشتند.

اين رويداد بزرگ دو هفته پس از اشغال نظامي كويت توسط ارتش صدام و دو روز پس از آن صورت گرفت كه صدام در نامه‌اي به آيت‌الله هاشمي رفسنجاني ـ رئيس‌جمهوري وقت ايران ـ تسليم مفاد قرارداد 1975 الجزيره و شرايط ايران شد و از جمله قول داد از مرزهاي ايران عقب‌نشيني و اسيران ايراني را آزاد كند.

اسراي ايراني از چند نقطه مرزي با تشريفات وارد كشور شدند. بوسه بر خاك ايران و زيارت حرم امام خميني(ره) و بيعت با مقام معظم‌ رهبري از نخستين برنامه‌هاي آزادگان بود.

از جمله اقداماتي كه پس از بازگشت اسيران صورت گرفت، تشكيل ستاد رسيدگي به امور آزادگان بود. اين ستاد 22 مرداد 1369 براساس قانون حمايت از آزادگان مصوب 23 آذر 1368 مجلس شوراي اسلامي تشكيل شد و در نخستين گام با مساعدت و همراهي ديگر دستگاه‌ها تبادل بيش از 40000 آزاده و به همين تعداد اسير عراقي را انجام داد. بعد از اين، ستاد رسيدگي به امور آزادگان بيش از 270 واحد ستادي در سراسر كشور تشكيل داد و ارائه خدمات به آزادگان را در زمينه‌هاي گوناگون آغاز كرد.  

مهم‌ترين كتاب‌‌هايي كه درباره آزادگان و اسارت در فاصله سال‌هاي‌1371 تا 1374 منتشر شده‌، عبارتند از:
ـ ییلاق سنگرها / محمدحسین قدمی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ بال‌های سوخته‏ (جلد 1) / وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دفتر حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس‏ / 1371.
ـ بشنو از دل‌ / ‌محسن ‌شاهرضايي‌ / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، نمايندگي‌ ولي‌فقيه‌ / 1371.
ـ بعد از بهار/ داوود افشاری فرکی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ چون‌ اسراي‌ كربلا / سيدمحسن‌ علامه و به‌كوشش‌ محمدقاسم‌ فروغي‌ / سپاه ‌پاسداران‌ انقلاب ‌اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، معاونت‌ تبليغات‌ و انتشارات و بنياد حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي‌ دفاع ‌مقدس‌ / 1371.
ـ رمادیه هفت / جهاد سازندگی، مرکز حفظ آثار دفاع مقدس / 1371.
ـ دیوارهای بغداد (جلد 1) / جواد محمدپور / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ فصل بلند غربت‏ / حسینعلی خدایگانی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ نامه‏های اسارت‏ / محمود امجدیان‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ من زندانی صدام بودم‏ / اصغرعلی محمدجعفر؛ ترجمه محمدرضا ترکی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ قلب‌ سنگي‌ / رضا رئيسي‌‌ / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، نمايندگي‌ ولي‌فقيه / 1371.
ـ موصل، شهر شکنجه‏ / حسین‏ حبه، قره‏سلیمانی، عبدالله ‏خسروانی،محمدعلی شهیدزاده، غلام‌عباس نعمت‏اللهی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ مهر سرخ‏ / حسن جابری / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ هنوز زنده‏ایم‏ / غلامحسین کاویانی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1371.
ـ هوای اسارت‏ (جلد 1) / حجت ایروانی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ هوای اسارت‏ (جلد 2) / حجت ایروانی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ دیوارهای بغداد (جلد 2) / جواد محمدپور / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ آزادگان بگويید (جلد 1) / محمدحسن مقیسه / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏/ 1372.
ـ آزادگان بگويید (جلد 2) / محمدحسن مقیسه‏ / فتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ آزادگان بگويید (جلد 3) / محمدحسن مقیسه‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ باغ ملکوت‏ / مهدی لندرودی؛ به کوشش عبدالمجید نجفی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ پنجره‏ای رو به فردا / رضا رئیسی و محمدحسن مقیسه‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ اسیر شماره 0339 / خدیجه میرشکار؛ به کوشش رضا رئیسی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ اسير عين‌خوش‌ / به‌كوشش‌ حميد بهمني‌ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1372.
ـ برزخ اسارت‏ / علیرضا دهنوی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ روايت‌ زخم/ تدوين‌ و نگارش‌ سيدمحسن‌ علامه‌، بازنويس‌ نثر حسن‌ بني‌عامري‌ / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، معاونت‌ تبليغات‌ و انتشارات‌ / 1372.
ـ پرچين‌ راز / احمد يوسف‌زاده‌ مولايي‌ و نوشته‌ علي‌هادي / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، معاونت‌ تبليغات‌ و انتشارات‌ / 1372.
ـ تشریف سپیده (مجموعه خاطرات آزادگان ـ دفتر دوم) / وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دفتر حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس و ستاد کل نیروهای مسلح، معاونت فرهنگی و تبلیغات / 1372. 
ـ تا اسارت‏ / حمید حکیم‏خواه (عیوضیان)، [مجید پیری] / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ پشت میله‏های رمادی / محسن بخشی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ روزهای بلند انتظار / قربانعلی عظیمی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ خداحافظ موصل / نصراله دارنده / جهاد سازندگی، مرکز حفظ و نشر دفاع مقدس / 1372.
ـ روزنه‏ای به آسمان‏ (خاطرات‌ اسير آزاد شده‌ ايراني‌ معصومه‌ آبادي‌) / به کوشش مریم شانکی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ در مدار بسته قفس‏ / مهدی کارگر / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ زندگی ممنوع‏ / ستار کریمی، اسماعیل چاووشی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ غروب غربت‏ / علی محمد بیگی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ غريبه‌اي‌ روي‌ خاك‌ / حسين‌ جوكار / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1372.
ـ کمپ 18 / محمدرضا درویش، علی احمدی، علی اصغر رباط‌جزی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ گرگ‌های صحرا / داریوش نظرزاده‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ نماز در اسارت‏ / فریده هادیان، اکرم ارجح‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ وحشتگاه اسارت‏ / مرتضی امیران / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1372.
ـ مثل‌ پرنده‌ / به‌كوشش‌ اسماعيل‌ يكتايي‌ لنگرودي‌ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1372.
ـ اردوگاه مفقودان‏ / مهرداد عاشوریان و مرتضی رستمی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ ارتفاعات کوبی کوبلان‏ / معزالدین اصغری و حاجت کیان‌پور / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ در تهاجم باد / گردآورنده مرتضی طیبی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ زندانی ابوغریب‏ / محمدحسن حسن‏شاهی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ رنگ زخم‏ / به کوشش محمدابراهیم صحّافیان‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ ستون پنجمی‌ها / به کوشش سیدامیر معصومی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ سال‌های سخت اسارت‏ / ابوالقاسم‌ علي‌حسيني‌، بيژن‌ ابراهيمي‌، داريوش‌ نظرزاده / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ هشتمين‌ رنگ‌ رنگين‌كمان‌ / ‌محمدابراهيم ‌باباخاني و تدوين‌ عليرضا پوربزرگ‌ وافي / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، معاونت‌ تبليغات‌ و انتشارات‌ / 1373.
ـ هلهله در زنجیر / علی‌اصغر صالح‏آبادی و بازنویس‏ بهروزحاجی محمدی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ شهید غریب‏ (روایتی از اسارت شهید تندگویان‏) / جلیل جباری / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی، معاونت تبلیغات و روابط عمومی / 1373.
ـ عطر گل‌محمدی / اسماعیل یکتایی لنگرودی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ غروب‌ در غربت‌ / ستاد رسيدگي‌ به‌ امور آزادگان‌ استان‌ چهارمحال‌ و بختياري‌، معاونت‌ فرهنگي‌ / 1373.
ـ فرهنگ اسیران ایرانی در عراق‏ (دفتر 1: رهبری و مدیریت) / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1373.
ـ فریاد بلند اسارت‏ / محمد قدمی / آوای نور؛ وزارت آموزش و پرورش، اداره کل‏ / 1373.
ـ قصه اسارت‏ / به کوشش جلیل جباری / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی / 1373.
ـ لحظات‌ پر التهاب‌ (به‌ ياد شهيد ايرج‌ مكوندي‌) / سعيد اسدي‌فر / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1373.
ـ یادهای آزادگی / به کوشش سیدامیر معصومی / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی / 1373.
ـ يك‌ واژه‌، هزاران‌ گل‌ (براساس‌ خاطرات‌ جانباز آزاده‌ هادي‌ ايزدي‌) / بازنويسي‌ و ويرايش‌ با نظارت‌ ابراهيم‌محمد حسن‌بيگي‌ / مركز نشر هنر اسلامي‌ (بنياد مستضعفان‌ و جانبازان‌ انقلاب‌ اسلامي‌) / 1373.
ـ اردوگاه آینه‏ها (خاطرات روحانیان آزاده‏) / احمد اسماعیلیان، عمران احمدی و به کوشش تیپ 83 امام جعفرصادق‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1374.
ـ آسمانه‏ / به کوشش ستاد آزادگان استان سمنان‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1374.
ـ تصویر رهایی (مجموعه عکس‏) / ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏ / ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان، معاونت امور فرهنگی / 1374.
ـ روانشناسي ‌اسارت‌ و عوارض‌ روانپزشكي ‌ناشي ‌از آن ‌(همراه‌ با نتايج ‌طرح‌هاي ‌پژوهشي ‌انجام ‌شده ‌درباره ‌آزادگان ‌ايراني‌) / احمدعلي‌ نوربالا و محمد نريماني‌ / دانشگاه‌ شاهد / 1374.
ـ يادواره ‌بسيجي ‌آزاده ‌جانباز شهيد عبدالمجيد محمد باقري‌، فرمانده ‌بسيج ‌دانشجويي ‌دانشكده ‌حقوق ‌و علوم‌ سياسي ‌دانشگاه ‌تهران‌ / زيرنظر علي ‌دواني‌ / مركز فرهنگي‌ نشر قبله‌/ 1374.
ـ رهایی در فکه‏ / سیدرضا میرزازاده حسینی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1374.
ـ زندان‌ بيتوش‌ / به‌كوشش‌ حجت‌ شاه‌محمدي‌ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1374.
ـ زخمدار / جهانگير خسروشاهي‌ / كانون‌ فرهنگي‌ هنري‌ ايثارگران‌ / 1374.
ـ سقف سنگی / رامین مهربان‏ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1374.
ـ معنویت در اسارت‏ (خاکریز پنهان‏) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات/ ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏ / 1374.
ـ مقاومت در اسارت‏ (دفتر 1) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات/ ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏ / 1374.
ـ فرهنگ اصطلاحات اسرای ایرانی (به انضمام دانستنی‌هایی از اسارت ) / کاری از گروه تحقیق ونویسندگان دفترپژوهش و انتشارات / ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏ / 1374.
ـ مسافر، آسمان‌، زنجير / خاطره ‌هوشنگ ‌شيروين‌ و گردآوري ‌عليرضا پوربزرگ ‌وافي / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، نيروي‌ زميني‌، معاونت‌ تبليغات‌ و انتشارات‌، مديريت‌ انتشارات‌ / 1374.
ـ لحظه‌هاي‌ انتظار / سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامي‌، مركز فرهنگي‌، معاونت‌ انتشارات‌، مديريت‌ اموركتاب‌ / 1374.

کد مطلب : 24220