محمدكاظم بشارتي گيوي در سال 1328 در گيوي خلخال به دنيا آمد. تحصيلات ابتدايي را در دبستان حافظ و دوره اول متوسطه را در دبيرستان بوعلي سيناي گيوي گذراند.

او سپس به تهران آمد و در مدرسه دارالفنون در رشته رياضي به ادامه تحصيل پرداخت و در سال 1347 موفق به اخذ ديپلم رياضي شد و در همان سال به دانشكده فني دانشگاه تبريز راه يافت.
در سال 1352 تحصيلات مهندسي مكانيك را در مقطع كارشناسي ارشد به انجام رساند. در دوران نظام وظيفه در بخش پشتيباني آموزش نيروي دريايي، به كار ترجمه و تدوين كتب و منابع علمي مورد نياز مهندسي مكانيك و ناوبري دانشكده افسري در حال تاسيس نيرو دريايي مشغول شد. فعاليت‌هاي وي در زمينه مطالعه و تحقيق در سال‌هاي بعد از انقلاب نيز ادامه يافت. در سال 1364 به عضويت هيات علمي گروه مهندسي مكانيك دانشكده فني دانشگاه تهران درآمد و در همان زمان سرپرستي كارگاه‌هاي آموزشي و توليدي دانشكده، مدير كلي دفتر روابط بين‌الملل دانشگاه و سپس مدير كلي دفتر همكاري‌هاي علمي و روابط بين‌الملل وزارت فرهنگ و آموزش عالي را به عهده داشت. دكتر بشارتي در سال 1367 براي ادامه تحصيل عازم انگلستان و در سال 1371 موفق به اخذ دكتراي متالوژي از دانشگاه ليدز آن كشور شد و بعد از بازگشت به ايران فعاليت‌هاي جدي‌تري را آغاز كرد.

دكتر بشارتي گيوي دوره‌هاي تخصصي متعددي را در مراكز تحقيقاتي و صنعتي كشورهاي مختلف از انگلستان و آلمان تا ژاپن را گذرانده و پروژه‌هاي تحقيقاتي كاربردي، پژوهشي و استراتژيك را انجام داده است. نمونه‌هاي زيادي از حاصل تلاش طراحي و توليدي وي از مجموعه‌ها، دستگاه‌ها و سيستم‌هاي صنعتي، هم‌اينك در كارخانه‌هاي توليدي كشور از خطوط توليد خودرو تا صنايع مادر تخصصي با استانداردهاي جهاني كار مي‌كنند.
***
 مهندسي توليد و فناوري-‌ تاليف سروپ كالپاكجيان، استيون اشميد؛ ترجمه محمد كاظم بشارتي گيوي-‌ تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران (2 جلد) 1385. مصور. جدول. نمودار. 

درپي برگزيده شدن كتاب «مهندسي توليد و فناوري» به عنوان كتاب سال جمهوري اسلامي در سال 1386، گفت‌وگويي با دكتر بشارتي گيوي انجام داده‌ايم كه مي‌خوانيد.

-‌ انگيزه شما براي نگارش اين كتاب چه بوده است؟
با گسست بند بند از زنجيرهاي وابستگي، آزاد شدن انرژي ملي و روي آوردن جوانان مستعد و صنعتگران توانمند ايراني به صحنه علم و عمل و فتح قله‌هاي استقلال صنعتي، خلاء وجود كتابي جامع در زمينه مهندسي توليد و فناوري را در جامعه دانشگاهي و صنعتي روزبه‌روز بيشتر احساس كردم و اين احساس با عدم آشنايي جويندگان با زبان انگليسي و وجود ظرافت‌هاي صنعتي هر روز افزونتر مي‌شد.
با استفاده از تجربيات تدريس، تحقيق، كار طراحي و توليد و مطالعه بهترين كتاب را در اين زمينه پيدا كرده و مصمم به ترجمه آن شدم.
اصل كتاب مهندسي و فناوري توليد، حاصل كار تحقيق و تدريس و تاليف پروفسور «سروپ كاكپاكجيان»، «استيون اشميد» و ده‌ها همكار ايشان و بيش از اين تعداد، موسسات تحقيقاتي و صنعتي است. اين كتاب در چهل فصل با يك مقدمه عمومي تدوين و امروزه پرفروش‌ترين كتاب شناخته شده است.
-‌ چه مشكلاتي براي ترجمه اين كتاب داشتيد؟
وقتي ترجمه چاپ دوم اين كتاب را شروع كردم چند فصلي بيش ترجمه نشده بود كه چاپ سوم آن به بازار آمد. اصلاحات و اتفاقات در چاپ سوم چنان بود كه ناگزير از تجديد كار ترجمه شدم و از نو به ترجمه چاپ سوم پرداختم. هنوز به فصل سي‌ام كتاب نرسيده بودم كه چاپ چهارم با انبوهي از مطالب جديد را به دست آوردم حيف بود كاري به اين سنگيني، با ترجمه و اصلاحات و ويرايش چاپ چهارم تمام نشود. حاصل اين تلاش، ترجمه كامل چاپ چهارم (2002) اين كتاب در 1607 صفحه است كه با قطع رحلي توسط انتشارات دانشگاه تهران بعد از 8 سال تلاش به چاپ رسيده است.
ترجمه اين كتاب با تنوع موضوعات و جامعيت ارايه و شرح تفصيلي موارد مطرح شده، علاوه بر مشكلات عمومي ترجمه (كه به مراتب بيشتر از تاليف است). مشكلات تخصصي ويژه خود را داشت. نبود واژه‌هاي فني معادل در زبان فارسي، وجود واژه‌هاي اغلب نامأنوس، غريبه و گاه غلط در كتب فني و دانشگاهي از يك طرف، همين طور وجود واژه‌هاي رايج و پر استفاده، از درست و نادست، در ميان صنعتگران و اهل فن، از طرفي ديگر و افزون بر آن فقدان ارتباط علمي و منطقي بين صنعت و مراكز دانشگاهي و فرهنگستاني، كار پيدا كردن و استخدام واژه‌هاي درست را با وسواس رعايت امانت هرچه بيشتر دشوارتر مي‌كرد. بالاخره بعد از هشت سال اين كار تمام شد و البته قريب يك سال آن به ويرايش مجدد گذشت. كار يك ساله اخير به تامين نظر داوران ماندگار دكتر پرويز جبه‌دار مازلاني و دكتر منصور نيكخواه بهرامي گذشت است.
در اين زمينه مقالات متعددي در مجلات داخلي، خارجي و بين‌المللي به چاپ رسيده و ده‌ها مقاله در كنفرانس‌هاي ملي و بين‌المللي ارايه داده‌ام.
-‌ مهندسي و فناوري توليد به چه معناست؟
يعني هرچيزي كه توليد مي‌كنيم، اعم از محصولات صنعتي، كشاورزي، مواد غذايي پوشاك و... بايد روش‌هاي توليد آن را مهندسي كنيم. فناوري به طور كلي مجموعه جامعي از مواد، فرايندها، نقشه‌ها، نيروي انساني و تمام ملزومات به كار رفته در توليد و استفاده آن‌ها توسط مصرف كننده است.
-‌ وضعيت مهندسي و فناوري توليد را در كشور چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
كشور ما در اين زمينه در حال رشد است اما به طور نامنظم. به اين معني كه كارخانه‌هاي بزرگ موظف به استفاده از روش هاي مهندسي و فناوري توليدند، اما در كارگاه‌هاي حرفه‌اي اين چنين نيست كه شايد يكي از دلايل آن نبود فرهنگ صنعتگري در كشور است.
-‌ نقش مديريت را در انجام اينگونه كارها چگونه مي‌بينيد؟
مديريت نقش تعيين كننده‌اي در مهندسي و فناوري توليد دارد و اين در كشور ما يا نبوده و يا در حداقل خود است.
-‌ توضيح دهيد.
نخست مي‌گويم تحريم و جنگي كه برايمان اتفاق افتاد، براي صنعت ما يك موهبت الهي بود. زيرا صنعت‌گري يك هنر است و به قول بزرگي: «هنر در رنج زاده مي‌شود، در بيكاري مي‌زيد و در آزادي جان مي‌دهد». تحريم و جنگ، ما را ملزم به، «به خود پرداختن با امكانات ملي» كرد. جوانان و مهندسان ما با سختي‌هاي بسيار، قطعه‌اي را كه لازم داريم مي‌سازند و همين كه به توليد انبوه مي‌رسد، آن وارد مي‌شود و اين سوء مديريت و يك نوع بيماري است. مديريت به طور عام و سهم صنعت در آن به طور خاص، محروم از كميت و كيفيت مناسب است.
-‌ ما در اين خصوص (مهندسي و فناوري توليد) نسبت به ديگر كشورها در كجا قرار گرفته‌ايم؟
ما در حال رشد و پيشرفت هستيم و شتابمان نسبت به كشورهاي ديگر بيشتر است. اما اين به آن معني نيست كه از لحاظ صنعتي از آن‌ها جلوتريم. بلكه رشدمان بيشتر است، يعني اگر آن‌ها در يك روز يك قدم بردارند ما در يك روز 50 قدم بر مي‌داريم. امكاناتي داريم كه آن‌ها ندارند. يكي از غني‌ترين امكانات نيروي انساني سالم است. جوانان ما به لحاظ فيزيكي و استعداد از كشورهاي ديگر در سطح بالاتري‌اند. منابع غني مواد داريم كه در دنيا تنوع آن مثل ايران نيست. مثلا سنگ آهن در يك كشور يك نوع است و ما از آن 3 نوع داريم. اغلب زمين‌هاي كشور ما كه در آن كشاورزي نمي‌شود، معادن سنگ هستند. مثل سنگ گرانيت؛ ما بهره‌برداري مي‌كنيم اما نه به روش مهندسي. مثلا 90 درصد زعفران دنيا در ايران توليد مي‌شود ولي فناوري و مهندسي عرضه را نداريم.
-‌ كتابتان داراي چه ويژگي‌هايي است؟
در زبان انگليسي كه در اين كتاب به كار رفته بسياري از ابهام، جناس و صنايع ادبي انگليسي در نظر گرفته شد. ويژگي ديگر آن جامع بودن تمام مسايل مهندسي در آن است. يا خود مساله در آن است يا مراجع و نشاني‌هاي آن بيش از 3 هزار مساله علمي دارد و به همين اندازه هم منبع و مرجع كتابشناسي در آن ذكر شده است.
اين اثر، داراي مطالب حقوقي و فلسفي است كه استادان فن اين كار را نكرده‌اند.

کد مطلب : 16544