آناندا كنتيش كومارا سوامي، فيلسوف هندي، مهم‌ترين نماينده رويكرد سنت‌گرا به فلسفه هنر در قرن بيستم است. معرفي كتاب «فلسفه هنر مسيحي و شرقي» او، بهانه‌اي شد براي "ايبنا" تا به معرفي همه آثاري بپردازد كه تا امروز از اين نويسنده در ايران ترجمه و در قالب كتاب و يا مقاله در نشريات به چاپ رسيده‌اند. آثار او در ايران، تنها دو مترجم دارد: امير حسين ذكرگو و صالح طباطبايي.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، «فلسفه هنر مسيحي و شرقي» اثري است كه در نه(9) فصل، به مقايسه‌اي بين نظريات ارايه شده در قالب فلسفه‌هاي شرقي و فلسفه مسيحي، درباره ضرورت، كاركرد، استراتژي، و ماهيت هنر مي‌پردازد.

مترجم در سرآغازي كه بر اين كتاب نوشته، با اشاره به ساليان دراز محشور بودن خود با متون كومارا سوامي، مي‌گويد: متن‌هاي او چون كوه‌هايي هستند صعب‌العبور كه جان و تن كوه‌پيما را بيازارند و او را به ستوه آرند. و آنگاه كه پنداري يكسره گم گشته‌اي، و چون كشتي طوفان زده به گل نشسته‌اي، به ناگاه ميغ راه فرو نشيند و در پيش چشمانت، چشم‌اندازي

از آثار كومارا سوامي، تا كنون در ايران سه كتاب و سه مقاله منتشر شده‌اند و يك كتاب ديگر نيز كه بزرگ‌ترين مجموعه مقالات او به شمار مي آيد، براي انتشار در اختيار فرهنگستان هنر قرار گرفته

بغايت زيبا گسترده شود. نسيم فرحبخش و روشنگري بوزد، سختي راه از ياد برود، آشوب‌هاي دل فرو نشيند، در پيكر سالك، نيرويي بجوشد و در جانش شوق ادامه راه دوباره قوت گيرد.

ذكرگو در بخش ديگري از اين سرآغاز، به لزوم مراجعه پي‌درپي به متون ديگر به هنگام مطالعه و ترجمه اين كتاب اشاره مي‌كند و مي‌نويسد: براي درك جملات بلند و پيچ‌درپيچ و لايه لايه كتاب، مطالعات كناري ضروري بود، و شايد گزافه نباشد اگر ادعا كنم كه زماني را كه با متون و منابع جانبي سپري مي‌كردم، بيش از ايامي بود كه با اصل كتاب سروكله مي‌زدم.

اين‌ نوشته‌هاي ذكرگو، تا حدي بيانگر سختي مطالعه و عمق آثار كومارا سوامي است. به طوري كه خواننده براي درك آن چه او مي گويد، بايد با متوني ديگر، به ويژه متون سانسكريت و لاتين، آشنايي داشته باشد. از ديگر ويژگي‌هاي آثار كومارا سوامي، ايجاز جملات و سبك خاص او در نوشتن است. ذكرگو آورده: در برخي موارد، ايجاز بيش از حد متن اصلي سد راهي بود در القاي مفاهيم. در اين‌گونه موارد براي تبيين مطلب و كمك به انتقال مفهوم،

ذكرگو: متن‌هاي او(كومارا سوامي) چون كوه‌هايي هستند صعب‌العبور كه جان و تن كوه‌پيما را بيازارند و او را به ستوه آرند

عبارات و جملاتي را در داخل كروشه به خود متن افزودم.

اين كتاب كه آخرين نمونه منتشر شده از آثار كومارا سوامي در ايران است، به پاسخ دادن به پاره‌اي از مهم‌ترين پرسش‌هاي موجود در حوزه هنر كمر بسته است. از جمله اين كه چرا كارهاي هنري را به نمايش بگذاريم؟، موزه هنري به چه كار مي‌آيد؟، فلسفه راستين هنر چيست؟ فلسفه شرقي يا مسيحي؟، آيا مسئوليت هنر به توليد منحصر مي‌شود و يا تعليم را نير بايد از رسالت‌هاي آن دانست؟، آيا هنر به راستي نيازهاي روحاني و عقلاني نوع بشر را برآورده مي‌سازد؟ هنر خرافه است يا راه زندگي؟ و چه نسبتي با خرافه دارد و چگونه است كه گاه بدان تحويل مي‌شود؟، اصلا فايده هنر چيست؟، آيا هنر صفات ثابت دارد يا صفات آن با جغرافي و تاريخ تغيير مي‌كند؟ نقش نمادها در هنر چيست؟ چه رابطه‌اي بين هنر عوام و هنر خواص هنرمندان وجود دارد؟ و نقش افسانه در اين بين، چگونه

ذكرگو: و آنگاه كه پنداري يكسره گم گشته‌اي، و چون كشتي طوفان زده به گل نشسته‌اي، به ناگاه ميغ راه فرو نشيند و در پيش چشمانت، چشم‌اندازي بغايت زيبا گسترده شود

بايد تبيين شود؟

مباحث اين كتاب، از اصلي‌ترين دلمشغولي‌هاي كومارا سوامي در طول زندگي‌اش بوده‌اند. مباحثي كه از زوايايي ديگر، در آثار مختلف او به بحث گذاشته شده‌اند.

اما از آثار كومارا سوامي، تا كنون در ايران سه كتاب و سه مقاله منتشر شده‌اند و يك كتاب ديگر نيز كه بزرگ‌ترين مجموعه مقالات او به شمار مي آيد، براي انتشار در اختيار فرهنگستان هنر قرار گرفته.

نخستين كتابي كه از كومارا سوامي در ايران به چاپ رسيد، «مقدمه‌اي بر هنر هند» بود به ترجمه امير حسين ذكرگو. ماجرا از اين قرار است كه در آن زمان، صالح طباطبايي ديگر مترجم آثار كومارا سوامي، سرويراستار نشر روزنه بوده است و انتشار اين كتاب را به آن موسسه پيشنهاد، و ويرايش آن را نيز خود به عهده مي‌گيرد. بدين ترتيب، «مقدمه‌اي بر هنر هند» در سال 81 در 216 صفحه و با قيمت 1650 تومان از سوي اين موسسه انتشاراتي منتشر مي‌شود.
 
دومين اثر منتشر شده از كومارا سوامي در ايران، مقاله‌اي است با عنوان «نظريه هنر در آسيا» در شماره نهم فصلنامه خيال – بهار 83 – با ترجمه صالح طباطبايي به چاپ مي‌رسد. سومين اثر، كتاب «استحاله طبيعت در هنر» است، ترجمه صالح طباطبايي كه از سوي انتشارا فرهنگستان هنر در سال 84 در 220 صفحه منتشر شد.

اثر چهارم، باز هم مقاله‌اي است با عنوان «فلسفه هنر قرون وسطي و شرق»، به ترجمه صالح طباطبايي كه در شماره نوزده فصلنامه خيال – پاييز 85 – به چاپ رسيده است.

پس از آن بود كه كتاب مورد بحث ما، «فلسفه هنر مسيحي و شرقي» در بهار 86 از سوي انتشارات فرهنگستان هنر به بازار عرضه شد. شمارگان: 1500 نسخه و قيمت: 3800 تومان.

يك مقاله ديگر از او را نيز با عنوان «رقص شيوا»، سال‌ها پيش دكتر غلامرضا اعواني ترجمه و منتشر كرده است. ششمين اثري كه از كومارا سوامي در ايران به چاپ خواهد رسيد، همان‌طور كه ذكر شد، مجموعه بزرگي از مقالات اوست به ترجمه صالح طباطبايي كه به تازگي براي انتشار در اختيار فرهنگستان هنر قرار گرفته است.

کد مطلب : 24761