موثرترین راه بیان واقعیت‌های انقلاب اسلامی تاریخ شفاهی است و تمام تاریخ‌نگاری‌های گذشته ایران به نوعی نقل تاریخ شفاهی محسوب مي‌شود.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، گروه تاريخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي نشست «بررسي ضرورت‌هاي تاريخ شفاهي در تاريخ معاصر» را عصر روز شنبه 6 بهمن‌ماه با حضور تاريخ‌نگاران و منتقدان در سالن جلسات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار كرد.

دکتر هوشنگ خسرو بیگی، استاد تاریخ دانشگاه پیام نور و پژوهشگر تاریخی گفت: سابقه تاریخ‌نگاری بر به کارگیری شیوه تاریخ شفاهی تاکید دارد و مورخان نام راویان خود را ذکر می‌کنند؛ یعنی به تاریخ شفاهی اشاره دارند.

این پژوهشگر تاریخي خاطر نشان کرد: روایات در تاریخ اسلام و نقل حدیث، نمونه‌های تاریخ شفاهی در تاریخ اسلام به‌شمار مي‌آيند. تاریخ شفاهی به بررسی همه‌جانبه نياز دارد و کارهایی که تاکنون انجام شده به نتیجه‌ای مدون با ویژگی‌های تاریخ شفاهی نرسیده است.

سپس دکترمحمد سپهری، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی اظهار داشت: در تاریخ و تمدن اسلامی به انواع مکاتب تاریخ‌نگاری اشاره مي‌شود و در تاریخ‌نگاری اسلامی مي‌توانيم به نمونه بارز آن يعني تاریخ طبری اشاره كنيم.

وي افزود: تاریخ شفاهی در تاریخ اسلام مورد توجه مورخان بوده و تاریخ عاشورا نیز يكي از منابع مهم در تاريخ شفاهي است.

دکتر نزهت احمدی، عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه الزهرا(س) نيز در اين نشست گفت: در تاریخ غیرشفاهی، فردمحوری مطرح می‌شود و این ویژگی تنها مخصوص تاریخ مکتوب نیست.

وي افزود: در تاریخ مکتوب و شفاهی ایران، سانسور مشکل بزرگی است که الزاما از بیرون و دستگاه حاکمه نبوده بلکه خودسانسوری افراد، برجسته‌‌سازی برخی نکات و حذف حقایق بنا به سلیقه فرد است. 

عضو هيأت علمي گروه تاريخ خاطرنشان كرد: مخاطب تاریخ شاید این روند را درک نکند اما در واقع وجود دارد و در سیر کتاب‌هاي تاریخی آشکار می‌شود.

دکتر علیرضا کمری، دبیر علمی چهارمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی و استاد دانشگاه گفت: تاریخ شفاهی خاطره نیست. خاطره هستی و هویتی مبنی بر اظهارات شخص درباره گذشته خود است. نظام نقل نيز بر تاریخ شفاهی حاکم است؛ هر چند خاطرات با مونولوگ (خودگویی) شکل می‌گیرند.

وی اضافه كرد: گاهی سخن ‌گفتن نیز مونولوگ است. هم‌اندیشی و ارتباط مبتنی بر درست شنیدن محور تاریخ شفاهی است که از طریق سخن به حقیقت دست می‌یابند. از اين رو روایتگر خود مرکز، منبع و سند است و مورخ شفاهی حقایقی را از آن به دست می‌آورد.

این پژوهشگر تاریخی به نقش تاریخ شفاهی در روایت واقعیت‌های انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: هیچ سندی از واقعیت جنایات رژیم شاه و آنچه در زندان‌های سیاه آن روزگار روي داده وجود ندارد و راه یافتن به آن از طريق تاریخ شفاهی ممكن مي‌شود.

کد مطلب : 14708