23 آوريل روز جهاني كتاب و كپي‌رايت بود، هر سال در اين روز به منظور بهبود و ارتقاي اوضاع كتاب و كتابخواني، بهبود كيفيت نشر كتاب‌هاي مختلف و تاكيد بر حق كپي‌رايت در سراسر جهان، جشن گرفته مي‌شود. به اين بهانه نگاهي گذرا بر برنامه‌هاي روزجهاني كتاب در گوشه و كنار جهان انداخته‌ايم.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) به نقل از سايت رسمي يونسكو، كشورهاي مختلف در جريان برنامه‌هاي متنوعي با يونسكو همكاري كردند تا آن دسته از افرادي را كه علاقه‌مندان كتابخواني محسوب مي شوند به مطالعه تشويق كنند و از سوي ديگر، موجب روي آوردن جوانان بيشتري به مطالعه كتاب شوند. براي افزايش تعداد افرادي كه به مطالعه روي مي آورند چاپ كتاب مخصوص نابينايان از برنامه هاي مشتركي بوده است كه كشورهاي مختلف نسبت به آن اقدام كرده اند.
 
به گفته «ميلاگروس دل كرال» مدير بخش خلاقيت، صنايع فرهنگي و كپي رايت يونسكو، تمام تاكيد كشورهاي مختلف در روز «جهاني كتاب و كپي رايت» بر مطالعه است. او مي گويد: «مطالعه به معناي ايجاد يك گفت و گوي خلاق با جهان واقعي ايجاد شده توسط نويسنده يك متن است؛ ارائه روشنفكرانه اي از جهان كه برمبناي تخيلات هر خواننده اي مي تواند متفاوت باشد.» 

او مي افزايد: «كتاب هايي در موضوع هاي مختلف براي همه مردم و در همه زمان ها وجود دارد، اما بايد مطمئن باشيم كه آنها در هر كجا و در دسترس هر فرد علاقه‌مند باشند.» 

در كنوانسيون جهاني كپي رايت كه سال 1952 در كنفرانس ژنو به تصويب رسيد سمبل جهاني كپي رايت نيز تعيين شد. از همين رو انتشارات يونسكو بولتن فصلي كپي رايت را به 6 زبان منتشر كرده است تا خوانندگان با اين مبحث آشنا شوند. 

همچنين كاتالوگ چند زبانه يونسكو با بيش از 2 هزار عنوان در قالب 6 فصلنامه با عنوان هاي «موزه هاي بين المللي»، «ژورنال بين المللي علوم اجتماعي»، «طبيعت و منابع»، «بولتن كپي رايت» و «بررسي ميراث جهاني»‌ همراه با يك ماهنامه و سي.دي هاي علمي فرهنگي در 20 زمينه مختلف در اين روز منتشر شد. 

از ديگر انتشارات يونسكو در حوزه ترجمه، دربرگيرنده محبوب ترين عناوين از نويسندگان جهاني است. در سال هاي گذشته در اين زمينه بهترين كارهاي آگاتاكريستي، والت ديسني، باربارا كارتلند، انيد بلايتون، ژول ورن، هانس كريستين آندرسن، برادران گريم، ويليام شكسپير، آيزاك آسيموف، جورج سيمنون، آلكساندر دوماي پدر، جك لندن، آرتور كونان دويل به زبان هاي مختلف ترجمه و منتشر شده است.

در روز جهاني كتاب و كپي رايت، يونسكو از طريق كميسيون هاي ملي و شبكه مدرسه ها و كتاب خانه ها، همه ملت هاي عضو را تشويق مي كند تا با گراميداشت اين روز نسبت به اجراي برنامه‌هايي چون برگزاري كنفرانس و برپاداشتن نمايشگاه كتاب يا بردن كتاب به درون بيمارستان ها و زندان ها، اقدام كنند. 

استراليا، كانادا، كوبا، فنلاند، آلمان، يونان، ايتاليا، ماداگاسكار، مراكش، موزامبيك، پورتوريكو، اسپانيا، سوئد و انگلستان از جمله كشورهايي بودند كه به مناسبت روز جهاني كتاب و كپي رايت به تدارك و اجراي برنامه هاي مختلف پرداختند. 

نوآوري‌هاي 2008
در اسپانيا يك كميك بوك (كتاب تصويري) با عنوان «ماجراهاي كپي» منتشر شد تا كپي رايت و ضرورت رعايت آن را به دانش آموزان و نوجوانان آموزش دهد. 

در موزامبيك 15 نقاشي كه توسط هنرمندان محلي كشيده شده بود در يك برنامه خيريه به فروش گذاشته شد تا درآمد آن صرف پروژه هاي كتابخواني و ورزش نوجوانان شود. علاوه بر اين كتاب هاي دست دوم يا نو وسيله علاقه مندان به 5 كتابخانه كه به اين منظور راه اندازي شده بود اهدا شد تا در اختيار همگان قرار گيرد. 

در سوئد از سوي انجمن ناشران 35 هزار جلد كتاب به مدرسه ها اهدا شد و به توسط پست در روز 23 آوريل به دست دانش آموزان رسيد. 

در كوبا دفتر محلي يونسكو طي مراسمي كتابخانه فرهنگي يونسكو را در ساختمان مشهور «پالاچيو دل سگوند و كابو» كه به جا مانده از قرن هجدهم در مركز تاريخي هاوانا است افتتاح كرد. 

سفارت اسپانيا در ژاپن و در چهارمين جشن سالانه دون كيشوت كه 19 و 20 آوريل در موزه برگزار ش، «خاوير كاستل» اثر مشهور ادبي اسپانيايي را به زبان ژاپني خواند. صدها تن از دانش آموزان، دانشجويان و استادان دانشگاه ها در اين مراسم حضور داشتند. 

با همكاري يونسكو در بانكوك در اوايل آوريل يك نمايشگاه كتاب برپا و پوستر امسال روز جهاني كتاب و كپي رايت در همه فروشگاه هاي محلي ارائه شد. 

شنبه 20 آوريل و در مراسمي كه به مناسبت روز جهاني كتاب و كپي رايت با همكاري يونسكو و بانك جهاني در دانشگاه كابل برگزار شد، نويسندگان مشهور افغان آثار جديدشان را ارائه كردند. اين برنامه با يك نمايشگاه 3 روزه كتاب در كتابخانه دانشگاه ادامه يافت. 

دوشنبه 21 آوريل سنديكاي ملي نويسندگان ايتاليا در رم برنامه اي را با عنوان «سياره ات را بخوان» در روز گرامي داشت كره زمين در كتابخانه ها، مدرسه ها و انجمن هاي فرهنگي به اجرا گذاشتند كه برنامه اي سمبليك براي پيوند قدرداني از زمين و كتاب بود. 

22 آوريل انتشارات دانشگاه آكسفورد با واگذاري مجموعه اي از كتاب هاي ناشران انگليسي به مهاجران دارفور در شرق چاد در طرحي با عنوان «بنياد كتاب آرزو» در برنامه هاي روز جهاني كتاب شركت كردند. 

در فرانسه يك روخواني بي وقفه 24 ساعته از بينوايان ويكتورهوگو اجرا شد و در هلند برنامه اي براي حمايت از شاعران جوان به امضا رسيد. 

در بيلبائو نمايشگاه و فروشگاه سنتي خياباني همچون 9 سال گذشته برپا  و در كافي شاپ ها هم «منو براي كتابخوانان» در كنار منوي معمولي ارائه شد. در اين شهر از سال 2004 كافي شاپ ها فرهنگ ادبي را در وب سايت هايشان پي مي گيرند و جوايزي نيز به برندگان سوال هاي مطرح شده، اهدا مي كنند. 

در سوييس در برنامه اي با عنوان «مطالعه سفر است» فعاليت هاي مختلف از جمله كارگاه هاي مطالعه، نمايشگاه، گفت و گو برگزار شد و در لوكزامبورگ با همكاري وزير فرهنگ ملي و فعاليت هاي تخصصي و وزير فرهنگ آموزش عالي 1ز 23 تا 26 آوريل برنامه اي ويژه براي گسترش مطالعه در ميان مدرسه ها و مردم به اجرا درآمد. 

ايالت تاباسكوي مكزيك نيز از 21 تا 25 آوريل برنامه هاي ملي براي ارتقاي كتابخواني برپا داشت و خانه نشر تونس نيز با انتشار كتابي به ارائه اطلاعات جديد در زمينه ابزار قانوني و معرفي حقوق ويژه مولفان و كپي رايت در تونس، الجزاير، مراكش و فرانسه پرداخت. 

23 آوريل در جريان مراسمي رسمي با حضور پرنسس لارنتين و رونالد پلاسترك وزير فرهنگ هلند، شهر آمستردام رسما به عنوان پايتخت جهاني كتاب شروع به كار كرد. 

برنامه هايي براي فردا
از سال ها پيش يونسكو اقدام به برگزاري برنامه هايي براي ترجمه و انتشار كتاب كرده است. در اين راستا بيش از هزار اثر در زمينه هاي گسترده فرهنگي ترجمه شده و به دست انتشار سپرده شده است. اين برنامه ها كه با همكاري اعضاي محلي انجام مي شود در آفريقا و آسياي پاسيفيك با تاكيد بر كتاب براي بچه ها، زنان و آنهايي كه به تازگي خواندن را فراگرفته اند منتشر شده است.
 
در برنامه هاي جهاني آينده براي مطالعه، يونسكو راه اندازي كتابخانه هاي ساده را مد نظر دارد. علاوه بر اين گسترش ضميمه ادبي كه از 4 سال گذشته وسيله 24 روزنامه در كشورهاي آمريكاي لاتين، و ديگر كشورهاي اسپانيايي و پرتغالي زبان به پوشش دادن كارهاي بزرگ ادبي پرداخته اند مورد نظر است. يك تجربه مشابه نيز به زودي قرار است براي كشورهاي عرب زبان صورت گيرد. 

به علاوه يونسكو به آن دسته از ادبيات كودكان كه در جهت ارائه فرهنگ بردباري و تساهل تلاش مي كنند جايزه مي دهد و حمايت خود را از پروژه ها و برنامه هايي كه به صورت ايالتي به راه افتاده است اعلام مي كند. از جمله اين پروژه ها مي توان از طرح «مطالعه براي همه» در آفريقا نام برد. 

ترجمه: رويا ديانت

کد مطلب : 18885