در نگارش تاريخ باستان، هرودوت بسيار خيال‌انگيزي كرده و مقدار زيادي تحت تأثير داستان‌پردازي قرار گرفته است ؛از اين رو كتاب هرودوت موثق نيست و پدر تاريخ به‌شمار نمي‌آيد./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، دكتر محمد بقايي (ماكان) مترجم كتاب و اقبال‌شناس در نشست رونمايي، نقد و بررسي كتاب «نقد تواريخ هرودوت» درباره انتخاب نام اين كتاب گفت: در تاريخ انتشار كتاب در ايران، به ندرت عنواني را مي‌يابيم كه اين سه كلمه «نقد، تواريخ و هرودوت» در آن آورده شده باشد، زيرا ذهن ايرانيان با كلمه نقد مأنوس نيست و در كتاب‌هاي منتشره به ندرت نقدهايي درخور مي‌يابيم.

وي كه عصر روز گذشته در سراي اهل قلم سخن مي‌گفت، افزود: در برخي از روزنامه‌هاي كشورهاي پيشرفته، ستوني وجود دارد كه پرخواننده است و نقد نام دارد و اين ستون فروش روزنامه‌ را چند برابر مي‌كند، اما در روزنامه‌هاي ايران كمتر اين ستون ديده مي‌شود و من به ندرت كتابي ديده‌ام كه واژه نقد در آن آمده باشد.

اين تاريخ‌نگار خاطرنشان كرد: اگر ادبيات هر كشوري را به درخت تشبيه كنيم، يكي از شاخه‌هاي آن نقد و ادبيات تطبيقي است كه بسيار به هم شبيه اند و به اين دليل ،اشتباهاتي در اين مسأله صورت مي‌گيرد.

وي افزود: متأسفانه در كشور ما شاخه نقد بر درخت ادبيات ما اگر نگوييم خشكيده بايد بپذيريم كه كاملا پژمرده است. ما مسأله‌اي به نام نقد نداريم و به اشتباه به آن نقد گفته مي‌‌شود.

مترجم كتاب «چهره‌هاي برجسته از افلاطون تا نيچه» يادآور شد: كتاب نقد تواريخ هرودوت مي‌تواند الگويي براي آثار كلاسيك و كهن ما باشد. اسكالا در دانشگاه هاروارد متخصص تاريخ كهن و كلاسيك يونان است و هنگامي كه اين كتاب را مي‌نويسد، در آغاز كتاب مي‌گويد: قصد من اين است كه عامه مردم از چند و چون كتاب تاريخ كهن آگاهي يابند.

وي افزود: اين كتاب را انتشارات «موناك» منتشر كرده و اين انتشارات در نيويورك بيش از 600 تا 700 نقد از تمام آثار جهان را ارائه داده است. اسكالا نظير يك نقدنويس، تمام 9 كتاب هرودوت را با حالت محترمانه، مودبانه و فاضلانه شرح مي‌‌دهد.

اين مترجم به واژه تواريخ اشاره كرد و گفت: كلمه تواريخ برخلاف آنچه ما مي‌پنداريم، جمع تاريخ نيست و در لغت يوناني تواريخ يعني تحقيقات. اين كتاب تحقيقات هرودوت را دربردارد و از اين نام درمي‌يابيم نام واقعي كتاب تحقيقات هرودوت است.

وي افزود: هرودوت اين كتاب را خود به 9 بخش تقسيم نكرده است و اين نام‌ها در دوره رنسانس بر اين كتاب‌ها گذاشته شده و براي مورخان باقي مانده است.

بقايي يادآور شد: هرودوت نخستين نويسنده تاريخ يا پدر تاريخ نيست زيرا بر اساس تحقيقات، پيش از آن تاريخ‌نگاراني مانند هكاته و... بوده‌اند و كتاب‌هايي در زمينه تاريخ نوشته‌ بودند و اين امكان وجود داشته كه هرودوت آن‌ها را معدوم كرده باشد و اين مسأله در يونان و آتن سابقه داشته است. 

مترجم كتاب « اقبال و كي يركه گور، فيلسوفان عشق»، افزود: هرودوت نسبت به تاريخ‌نگاران پيش از خود حس خودخواهي داشت و بسياري از مطالب را نيز از آن‌ها به‌دست آورده ولي در انديشه‌اي كه در يونان باستان ريشه داشت ،نامي از پيشينيان خود نياورده‌ است. 

اين مورخ خاطرنشان كرد: تاريخ هرودوت خصوصيتي دارد كه ويژگي روحي مردم يونان باستان است و اين نويسنده تحت تأثير ايلياد هومر است و بسياري از زمينه‌هايي كه خيال‌آميز و مبالغه‌آميزند دقيقا شما را در فضايي از صحنه‌هاي ايلياد قرار مي‌دهند.

وي افزود: در نگارش تاريخ باستان هرودوت بسيار خيال‌انگيزي كرده و مقدار زيادي تحت تأثير داستان‌پردازي قرار گرفته است از اين رو كتاب هرودوت موثق نيست و ما بايد روي آثار منتشره كشورمان بيشتر كار كنيم.

اين اقبال‌شناس برجسته خاطرنشان كرد: 80 درصد از صفحات روزنامه‌هاي ما به مسائلي اختصاص پيدا كرده كه بر فرهنگ ما غلبه يافته و افرادي نظير هايدگر، نيچه و... در ترجمه كتاب‌هاي ما بسيار مشاهده مي‌شوند.

وي افزود: مسوولان بايد بينديشند كه مترجمان بعد از سه كتاب كه از فرهنگ غرب ترجمه كرده‌اند، يك كتاب از فرهنگ ايران ترجمه كنند. اينها مشكلاتي اند كه در كار انتشار كتاب و در حوزه نقد داريم و در اين راستا مي‌بينيم كه فيلمي مانند 300 به‌وجود مي‌آيد و گاردين مولانا را افغاني معرفي مي‌كند و هنگامي كه نهادهاي فرهنگي پاسخ گاردين را نمي‌دهند، خليج‌فارس و درياي مازندران نيز به شكل ديگري بروز مي‌كند، در اين مسائل فرهنگي مقصر خود ما هستيم.

وي افزود: هردوت 420 سال پيش از ميلاد از جهان چشم برمي‌بندد و 66 سال عمر مي‌كند و 12 تا 20 سال از عمر خود را صرف نگارش كتابي مي‌كند و راست و ناراست قديمي‌ترين اثر تاريخي جهان، كتاب هرودوت است و به عنوان پدر تاريخ نيز معرفي شده است. غربي‌ها از هرودوت دست نمي‌كشند چرا كه شخص هرودوت به همراه هومر، ارسطو و افلاطون از چهار پايه‌هاي فرهنگ و مدنيت غرب به شمار مي‌آيند.

اين تاريخ‌پژوه يادآور شد: در نتيجه هرودوت، هومر، افلاطون و ارسطو هواداران بسياري دارند و اين چهره‌ها مورد قبول غربي‌ها هستند و تمامي تفكرات در مورد گذشته شرق مبتني بر اين اثر است. 

 

کد مطلب : 25319