در نشست «چشم انداز ادب پايداري» سراي اهل قلم مطرح شد: ادبيات دفاع مقدس، ادبيات ضد جنگ است
| 15 ارديبهشت 1386 ساعت 9:30 |
نشست «چشم¬انداز ادب پايداري و دفاع مقدس» با حضور عبدالجبار كاكايي، عليرضا قزوه و اسرافيلي از شاعران عرصه دفاع مقدس، كمري پژوهشگر و نويسنده دفتر ادبيات مقاومت حوزه هنري و براتي¬پور و كامران شرفشاهي از نويسندگان ادبيات دفاع مقدس در سراي اهل قلم برگزار شد. به گزارش خبرگزاري كتاب به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم ، در ابتداي اين نشست عبدالجبار كاكايي، جنگ و دفاع ايران را پديده¬اي مظلوم خواند و گفت: «جنگ همان طور كه مظلومانه آغاز شد، مظلومانه ادامه يافت و مظلومانه پايان گرفت. آغاز جنگ با زمان سهم¬خواهي قدرت در ميان گروه¬هاي سياسي كشور مصادف شد و اين روند با فراز و فرود ادامه يافت و در پايان و پس از سال¬ها سرانجام دشمن ما متجاوز شناخته شد.
كاكايي در ادامه مواردي را در باب آسيب¬شناسي ادبيات جنگ تشريح كرد و گفت: «از يك سو روشنفكران و از سوي ديگر برخي عملكردها باعث شد ادبيات جنگ آسيب ببيند. نويسندگان اين وادي نيز جوان و تازه¬نفس بودند. از طرف ديگر، افزودن كلمه «مقدس» بر دفاع و جنگ ما باعث شد تا در اين عرصه كمتر چون و چرايي را شاهد باشيم و كارهاي پژوهشي روندي يكسويه داشته باشند و به دنبال آن بخشي از تصوير فراخ و گسترده جنگ تحميلي، ناگفته و تصوير نشده باقي بماند. كاكايي اضافه كرد: «تمام همتي كه براي سربلندي ادبيات دفاع مقدس انجام گرفته است معطوف به برپايي جشنواره¬ها و مسابقاتي بوده كه بيشتر جنبه موسمي و فصلي داشته است و معقتدم كمتر فعاليت پژوهشي و تطبيقي درخصوص ادبيات جنگ به شكل مطلوب انجام شده باشد. كمري، پژوهشگر دفتر ادبيات مقاومت حوزه هنري نيز در اين نشست به سرانجام رسيدن هر بحث و تلاشي را در عرصه ادبيات دفاع مقدس منوط به تعريف دقيق عرصه¬هاي مورد بحث و تحليل داشته¬هاي آن عرصه¬ها دانست و گفت: «آنچه در اين نشست و فرصت كوتاه گفته خواهد شد، بيشتر في¬البداهه و تجربي است و نه مستند و با دليل و مدرك، اما واقعيت اين است كه آنچه در حركت رو به آينده و فرارو مدنظر ماست معني چشم¬انداز را در خود دارد و دست يافتن به آنچه مطلوب و بايسته است بدون برنامه و تحليل گذشته و حال ادبيات دفاع مقدس ميسر نيست.» اين نويسنده و پژوهشگر ادبيات دفاع مقدس با طرح چند پرسش، روند صحيح و رو به جلو توليد، نشر و مصرف آثار ادبيات دفاع مقدس را در گرو برنامه¬ريزي دقيق، هدفمند و جزئي دانست و گفت: «نكات مغفول و ناديده انگاشته شده¬اي در اين عرصه است كه پس از گذشت اين همه سال از پايان يافتن جنگ همچنان درباره آنان به شايستگي سخني به ميان نيامده است. يك نكته ابتدايي اين است كه اگر ادبيات جنگ را منفصل از ادبيات بدانيم مثل اين است كه به حيات گياهي و آزمايشگاهي اين شاخه ادبي اعتقاد داشته باشيم و آن را جداي از ادبيات و به معناي درست آن بدانيم. همچنين مي¬توان به روشني مدعي بود كه يكي از ويژگي¬هاي ادبيات دفاع ما اين است كه ادبياتي ضد جنگ و تمام عيار است، چرا كه غايت آن آرمان¬هاي ناب انساني است.» كمري در بخش ديگري از سخنانش به كاركرد نهادهاي دولتي در اين عرصه اشاره كرد و گفت: «تقريباً پنج، شش نهاد توليدكننده آثار ادبي دفاع مقدس و چند نهاد شبه دولتي در اين عرصه در كشور داريم كه كمتر سازوكار روشمند و بايسته¬اي براي توليد آثار شايسته در اين مقوله دارند.» عليرضا قزوه شاعر دفاع مقدس نيز در ادامه اين نشست، بخش اعظم مشكلات و موانع بر سر راه توليد و نشر ادبيات دفاع مقدس را موضعگيري نادرست روشنفكران و ركود عناصر و فعالان حاضر در عرصه ادبيات جنگ ذكر كرد و گفت: «به اعتقاد من شعر ما جهاني شده، اما جهان در تأييد اين واقعيت لجاجت مي¬كند؛ ادبيات ما در قرن هفتم زيارتگه رندان جهان شد و كساني مثل «هانري كربن» و «ادوارد براوون» مهر تأييدي بر اين وضعيت زدند. اما آنچه مي¬خواهم توجه شما را به آن معطوف كنم، كاركردن و بهره بردن بيگانگان از گنجينه¬هاي ايراني است و در مقابل كم¬كاري و ضعف اعتماد به نفس ماست.» قزوه به كاربردها و استفاده¬هايي كه از مقتل¬ها در فيلم توهين¬آميز سيصد شده است، اشاره كرد و گفت: «ما از آنچه داريم غافليم و ميدان را براي بيگانگان خالي مي¬كنيم. چرا دانشجويان ما موضوع تحقيق خود را پس از گذشت نزديك به بيست سال از پايان يافتن جنگ، در مواردي نادر راجع به ادبيات دفاع مقدس انتخاب مي¬كنند در حالي كه مي¬بينيم نخستين رساله دكترا در ادبيات جنگ را در فرانسه مي¬گيرند و متعلق به اين كشور است؟ چرا در كتابفروشي¬ها به زحمت 10 عنوان كتاب جنگ و دفاع مقدس از نويسندگان ما ديده مي¬شود؟ آيا جز اين است كه جريان روشنفكري به ما در اين عرصه لطمه زد. چرا شعرهاي جنگ بيژن نجدي هيچ گاه طرح نشد؟ چرا از شعر فريدون مشيري كه در اولين حمله عراق به ايران سروده شد، سخني به ميان نيامده؟ آيا جز وجود آفت¬هاي روشنفكري مي¬توان دلايل ديگري را رديف كرد؟ چرا همچنان شعر گفتن درباره يك بسيجي با اما و اگر همراه است؟ به اين سؤال¬ها بايد فكر كرد و پاسخ داد.»
کد مطلب : 2907 |