امروز عصر، جلسه بحث و بررسي كتاب «رسائل‌الشجره‌الالهيه» تأليف شمس‌الدين محمد شهرزوري با حضور مصحح كتاب، در دفتر مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه برگزار شد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)،‌ در اين جلسه آقايان؛ غلامرضا اعواني، محمد خوانساري، سيد محمود يوسف‌ثاني و نجفقلي حبيبي در مورد كتاب «رسائل‌الشجره‌الالهيه» نوشته شمس‌الدين محمد شهرزوري به بحث و بررسي پرداختند.

در ابتداي مراسم، غلامرضا اعواني، رئيس مؤسسه توضيح مختصري در مورد فلسفه و موضوع كتاب داد و افزود: آنچه امروزه در مورد فلسفه و حكمت گفته مي‌شود خيلي صحيح نيست، در صورتي‌كه حضور حكمت و علم حضوري در دنياي امروز مي‌تواند پاسخگوي بسياري از مسائل باشد.

وي در مورد مؤلف اثر گفت: متأسفانه در مورد شخصيت شهرزوري اطلاعات زيادي وجود ندارد، اما با توجه به كتاب مي‌توان ديدگاه‌هاي او را شناخت، وي در اين كتاب به حكمت مشاء كه؛ بحثي است و حكمت اشراق كه؛ ذوقي _ بحثي است اشاره كرده و با حكمت مشائي شروع و به حكمت اشراقي ختم كرده‌است اما هيچ‌كدام را دربست نپذيرفته‌است.

پس از اعواني، محمد خوانساري سخنراني كرد، وي در ابتداي حرف‌هايش گفت: اين اثر تنها دائرة‌المعارف جامع فلسفي امروز و لبريز از معاني ظريف و دقيق است كه مصحح كتاب با صرف وقت و مطالعه كتاب‌هاي ديگر اين اثر را مرقوم و مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه آن را منتشر كرده‌است.

وي در ادامه تصريح كرد: بررسي اين‌گونه آثار بسيار خوب است زيرا از طرفي در معرض اضمحلال و نابودي هستند و از طرفي نبودشان ايجاد خلاء در فلسفه مي‌كند، بنابراين وجود اين آثار حلقه انديشه را كامل مي‌كند.

خوانساري در مورد كتاب گفت: قسمت عمده‌ كتاب منطق است و شيوه استفاده شده در آن برخلاف آثار ديگر مثل آثار؛ تفتازاني كه بسيار موجز و خلاصه است، كامل‌گويي است ،حبيبي در اين كتاب مقدمه جامعي نوشته و سپس علوم را تقسيم‌بندي كرده و مورد بحث قرار داده‌است.

به گفته وي قرن هفتم، اساساً قرن شكوفايي علم منطق است و منطق‌دانان بزرگي مثل؛ شهرزوري و خواجه نصير‌الدين طوسي در اين دوره رشد كردند. منطق را در اين دوره عده‌اي به 9 بخش و عده‌اي به 2 بخش تصور و تصديق، تقسيم كرده‌اند.

شهرزوري در اين كتاب پس از تعريف منطق و ‌جايگاه منطق، ‌آيت و مثال‌هايي براي تشريح آن آورده،‌ كه مثال‌ها متأسفانه تكراري و يكنواخت است و اين امري است كه در تمام نوشته‌هاي آن دوران وجود داشته و تنها در كتاب «القصاص‌المستقيم»، كه امام محمد غزالي آن را به رشته تحرير در آورده، مثال‌هاي تازه‌اي آمده‌است.

پس از خوانساري،‌ سيدمحمود يوسف ثاني كه در تصحيح اثر به مصحح كمك كرده‌است، در مورد شهرزوري گفت: علي‌رغم اين‌كه شهرزوري مورخ احوال ديگران بوده‌، از تاريخ زندگي خودش اطلاعاتي باقي نمانده‌ و از آثارش، تنها 3 كتاب باقي مانده‌است.

شهرزوري در اين كتاب از تمام آثار گذشتگان با ذكر منبع و سند استفاده كرده‌، سبك استفاده شده در اين اثر حكمت متعارف است و تنها كسي بوده كه شيخ اشراق را در اين اثر شيخ الهي ناميده‌است.

وي در ادامه افزود: حبيبي اين سه جلد كتاب را به 5 بخش با نام‌هاي تقاسيم‌العلوم، منطق، اخلاق، طبيعت و الهيات تقسيم كرده‌ و بيش از همه به حكمت، تعاريف آن و موضوعات قابل بحث پرداخته‌است.

يوسف‌ثاني، در پايان تصريح كرد: در مورد تصحيح اين اثر حبيبي هيچ كوتاهي نكرده‌ و تنها غفلتي كه شده‌،‌ اين است كه در مقدمه، از 2 اثر مهم شهرزوري با نام‌هاي «التنقيحات» و «الرموز في‌الانصار لاهوتيه» نام نبرده‌، اميد است در نوشته‌هاي بعدي توجه بيشتري به اين نوشته‌ها شود.

آخرين سخنران مراسم، مصحح كتاب، نجفقلي حبيبي بود. وي در ابتدا از يوسف‌ثاني بابت دقت وي در خواندن اثر تشكر كرد و ادامه داد: بنده اين كار را از سال 1368 شروع كردم، اما پيدا كردن منابع بسيار مشكل بود، تا اين‌كه اعواني، اين منبع و مآخذ را در اختيار من قرار داد و بنده اين اثر را كامل، به مؤسسه تحويل دادم.

وي در مورد 5 فصل كتاب گفت: در بخش اول اثر بيشتر از همه به حكمت توجه شده و در بخش‌هاي بعدي منطق، اخلاق، طبيعت و الهيات مورد بحث قرار گرفته‌است.

اين كتاب، به اثر «ابن‌كمونه» بسيار شبيه است با اين تفاوت كه وي به ذوق توجه نداشت و به جنبه استدلالي مي‌پرداخته، اما شهرزوري به دليل طبع اشراقي‌اش بسيار به ذوق توجه نشان داده‌است.

جامعيت و حجم اثر نشان مي‌دهد كتاب، درسي نبوده‌ و كتاب استدلالي بوده‌ و بخش رفتار‌شناسي و طبيعت‌شناسي‌اش بسيار خواندني است. «طبيعيات» و «تلويحات» دو اثر ديگري است، كه براي باستان‌شناسان بسيار مفيد و قرار است به زودي منتشر شود.

حبيبي در پايان افزود: از كساني كه اين اثر را خوانده‌اند، تشكر مي‌كنم و از خوانندگان توقع دارم ايرادات و انتقادهاي خود را مطرح كنند تا بنده متوجه آنها شوم و در صدد رفع برآيم.

در پايان هم اعواني گفت: ادامه جلسات پس از 2 هفته توقف در 4 بهمن‌ماه سال‌جاري ادامه مي‌يابد كه اين جلسه در مورد ترجمه انجيل است.

کد مطلب : 13825