با نگاهي به ترجمه «فيتزجرالد» از اشعار خيام تدوين «حقيقت گمشده» از نيمه گذشت
تدوين فيلم «حقيقت گمشده» به كارگرداني «محمدعلي فارسي» از نيمه گذشت. اين فيلم مستند سرنوشت ترجمه رباعيات خيام توسط «فيتزجرالد» را روايت مي كند.\ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، تدوين فيلم «حقيقت گمشده» توسط «بهمن كيارستمي» همچنان ادامه دارد. اين فيلم به كارگرداني «محمدعلي فارسي» و از محصولات مركز سيمافيلم است. «حقيقت گمشده» با نگاهي به ترجمه «فيتزجرالد» از اشعار خيام جلوي دوربين رفته است.
سيدمحمدمهدي طباطبايي، تهيه كننده «حقيقت گمشده» با اشاره به وضعيت تدوين اين پروژه گفت: با توجه به نوع كار و اين كه بخشي از فيلم به سال هاي 1850 تا 1870 و 1912 مربوط مي شود و از آن دوره فقط عكس هايي به جامانده است، به همين خاطر در نظر داريم با كار رايانه اي روي عكس ها، اين بخش از فيلم نيز تهيه و تدوين شود. وي با اشاره به تهيه عكس ها اعلام كرد: تعدادي از عكس هايي را كه مربوط به كشتي تايتانيك بوده، از موزه تايتانيك تهيه كرديم و برخي ديگر نيز خريداري شده است. طباطبايي با اشاره به استفاده از عكس در اين فيلم اعلام كرد:بخشي از قصه در حدود 100 تا 150 سال قبل اتفاق مي افتد و به علت اين كه تصاوير متحركي از آن دوران وجود ندارد، از عكس هاي مربوطه در كنار تصاويري كه گروه توليد تصويربرداري كرده، استفاده كرده ايم. «حقيقت گمشده» سرنوشت ترجمه رباعيات خيام توسط فيتزجرالد را روايت مي كند.
معروف است كه نسخه نفيسي از اين ترجمه پس از صحافي با كشتي تايتانيك در حال حمل به آمريكا بوده كه بر اثر برخورد كشتي با كوه يخ، به اعماق دريا فرو مي رود. اين پروژه حدود سه ماه و نيم كار تحقيقات و تصويربرداري را در انگلستان و استان سافورك پشت سر گذاشته و پس از آن از محل تولد فيتزجرالد نيز تصاويري تهيه شده است. نگاهي به برگردان «فيتزجرالد» از ترانههاي «خيام» «فيتز جرالد» در سالهايي که در «کمبريج» درس ميخواند، با دوستي آشنا شد به نام «ادوارد کاول»، که به ادب و فلسفه شرق دلبستگي بيحدي داشت و از سالهاي جواني به آموختن زبان فارسي پرداخته بود.
دوستي «فيتز جرالد» با اين شخص، سبب شد که او نيز به ادبيات مشرق زمين علاقه مند شده و از جمله زبان فارسي را بياموزد.
داستان از اين قرار بود که «ادوارد کاول» که به غزليات حافظ سخت دلبسته بوده، در دوران اقامتش در «کلکته» به نسخهاي از رباعيات «خيام» دست مييابد و چون انديشه «خيام» و اشعار او را به تمايلات «فيتزجرالد» نزديک ميبيند، آن را براي او ميفرستد.
سپس ترجمه ترانههاي «خيام» تمام ذهن و فکر «فيتزجرالد» را مشغول ساخت.
فيتزجرالد پيش از آن نيز به ترجمه آثار «عبدالرحمان جامي» پرداخته بود. اما در ترجمه اشعار «خيام» دقت و وسواسي عجيب داشت. ميخواست که اصالت کلام و انديشههاي او، در ترجمه حفظ شود.
در تابستان 1858، بود که نسخه خطي ترجمه اشعار «خيام» را براي چاپ به دوستش «کواريچ» سپرد. کتاب در دويست نسخه و به بهاي پنج شلينگ به بازار آمد. اما از اين مجموعه، استقبالي نشد و کتابها روي دست فروشنده ماند، طوريکه آن را به حراج گذاشت. هر نسخه به بهاي يک پني.
از ميان افرادي که اين کتاب را با قيمت ناچيزي در حراج خريدند، اديبان و دانشوران سرشناس بودند که به اهميت اين اشعار پيبردند و همه بر اين باور بودند که اين چهار پارهها، شباهتي با شيوه تفکر و شعر انگليسي ندارد. هر کدام از رباعيها در نوع خود، شاهکاري بينظير بود.
دومين چاپ، 10 سال بعد صورت گرفت. اين بار محبوبيت بيش از حد اشعار «خيام» که توسط «فيتزجرالد» به زبان انگليسي ترجمه شده بود، مکتب «خيام» را بهوجود آورد و دوستدارانش کلام او را از زبان «فيتزجرالد» از بر ميخواندند. شهرت «خيام» به ديگر کشورها نيز رسيد و جهاني شد و اشعارش به بيشتر زبان ها ترجمه گرديد. کد مطلب : 23734 |