يك پژوهشگر جوان: شريعتي، مرد زمان خودش بود
نويسنده كتابهاي پژوهشي درباره دكتر علي شريعتي معتقد است: او نوگرا، پرتلاش، متفكر، منتقد، پويا و دردمند بود اما با تمام اين ويژگيها، مرد زمان خودش بود ./ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، محمدعلي زكريايي درباره هدف خود از نگارش كتابهاي پژوهشي درباره دكتر علي شريعتي اظهار داشت: به دليل تحصيل در گرايش جامعهشناسي و علاقهاي كه به مطالعه آثار دكتر شريعتي داشتم، به پژوهش و بررسي آثار و افكار او پرداختم.
اين محقق جوان، سير تدوين كتابهاي پژوهشي را اينچنين تشريح كرد: براي تدوين يك اثر پژوهشي، ابتدا بايد آثار نويسنده مورد نظر به دقت مطالعه و سپس بر اساس كليد واژههايي خاص، طبقهبنديهاي جديدتري نسبت به اثر اوليه ترسيم شود. در واقع، پژوهشگر فقط آثار نويسنده را طبقهبندي ميكند. به اين آثار، كتابهاي توصيفي_پژوهشي هم ميگويند.
وي ادامه داد: وقتي موضوعي ذهنم را مشغول ميكند، از طريق مشورت با اهل فن و مطالعه كتاب، تعاريف آنها را به روش كتابخانهاي يا تحليل متن استخراج كرده و سوالات خود را در مقابل اين مطالب قرار ميدهم و به تدوين كتاب ميپردازم. سختترين نوع نگارش، تدوين تئوري كارآمد و راهگشاست كه اين كار، وظيفه دانشگاهيان، متفكران و مصلحان اجتماعي است. البته تا زماني كه يك نويسنده فعاليتهاي پژوهشي نداشته باشد، توانايي پيشروي درحوزه تدوين و نگارش را ندارد.
وي بر بيان و تبادل انديشهها تاكيد و تصريح كرد: بايد آثار و انديشههاي افراد برجستهاي مانند؛شهيد مرتضي مطهري و دكتر علي شريعتي تبيين و از اعتقادات آنان براي پيشبرد افكار استفاده شود.
اين جامعهشناس، شريعتي را نوگرا، پرتلاش و متفكر، منتقد، پويا و دردمند دانست و گفت: او با تمام اين ويژگيها، مرد زمان خودش بود اگرچه ديدگاه انتقادياش نسبت به غرب، هنوز كارآمد است.
زكريايي معتقد است: روشنفكري در جامعه موفق است كه اعتقاداتش درجامعه نهادينه شود. دكتر شريعتي در دهههاي 1340و 1350جزء پيشگامان روشنفكران ديني بود. به طوريكه همه او را به عنوان «معلم انقلاب» معرفي ميكردند. در واقع، شريعتي در جريان روشنفكري ديني با شهيد مطهري و مرحوم طالقاني همقدم بود.
وي جذابيت كتابهاي شريعتي را در تفكر نقادانه، قلم و بيان نافذ او ميداند و ميافزايد: اگر چه از جهاتي به آثار او انتقاد واردمي شود اما بيان مسائلي مانند خويشتن و ايدئولوژيك كردن دين، آثار او را ارزشمندتر جلوه ميدهد.
محمدعلي زكريايي با اشاره به وجود شباهت اعتقادي دكتر شريعتي با شهيد مطهري، افزود: به اعتقاد من ،نوع نگاه اين دو متفكر به جامعه، از منظر برون ديني و درون ديني ، با هم متفاوت است.
نويسنده كتاب « جایگاه علم و روش در اندیشه دکتر علی شریعتی» تاكيد كرد: مطالعه كتاب، ما را تبديل به انساني ديگر ميكند. با تفكر و تعمق در كتاب، زندگي ما تحت تاثير قرار ميگيرد. اگر مطالعه مستمر نهادينه نشود، جامعه حافظه تاريخي خود را از دست خواهد داد.
زكريايي در پايان، مطالعه كتاب "فاطمه، فاطمه است" را به بانوان پيشنهاد و كتاب "حج" را به عنوان يكي از خواندنيترين كتابهاي دكتر شريعتي معرفي كرد.
محمدرضا زكريايي متولد سال 1347 در تهران و داراي مدرك كارشناسي ارشد جامعهشناسي از دانشگاه تهران است. وي از سال 1373، در زمينه آثار شهيد مطهري به تحقيق و پژوهش پرداخته و دو كتاب با عناوين «فرهنگ مطهر: مفاهيم، اصطلاحات و تعابير علوم انساني از ديدگاه مطهري» (1378) و «نقادي معارف و جامعه ديني (نقد استاد مطهري بر جامعه ديني)» را تدوين كرده كه كتاب دوم هنوز منتشر نشده است. همچنين از وي،دو كتاب پژوهشي درباره دكتر علي شريعتي با عناوين «درآمدی بر جامعهشناسی هنر از منظر دکتر علی شریعتی» (1378) و «جایگاه علم و روش در اندیشه دکتر علی شریعتی» (1379) به رشته تحرير درآورده است.
از ديگر آثار مكتوب محمدعلي زكريايي ميتوان به ماخذشناسی اطلاعرسانی(1379) ، معرفی مراکز اطلاعرسانی (1379) ، مواد مخدر و اعتیاد در آرای فقها (1384) ،جامعهشناسی سوء مصرف مواد مخدر (1385) و...اشاره كرد. کد مطلب : 14374 |