شيخ بهايي فيلسوف، معمار، منجم، فقيه و رياضيداني در اوج قدرت فكري بود. او در شعر نيز يد طولايي داشت. مجموعه‌اي از اشعارش كه با مقدمه و تصحيح زنده‌ياد سعيد نفيسي به چاپ رسيده ، نشان قدرت شاعرانه اين فيلسوف و رياضي‌دان دارد.

 به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، بهاءالدين محمد عاملي معروف به شيخ بهايي، در 953 هـ .ق در بعلبك لبنان به دنيا آمد. پدرش حسين بن عبدالصمد، از افاضل شيعي روزگار ، و مريد شهيد ثاني (شيخ زين الدين) بود. 

شيخ در 13 سالگي همراه پدر به ايران آمد و پس از اتمام تحصيلات، شيخ الاسلام اصفهان شد. او هم‌دوره نوابغ علمي ايران ، ميرداماد ، مير فندرسكي و ملاصدرا  است. از رخدادهاي مهم زندگي شيخ، سفر حج او در سال 991 است كه چهار سال طول كشيد و شخصيت شيخ در اين سفر ، دستخوش تغييرات زيادي شد.

مجموعه‌اي از اشعار شيخ بهايي با مقدمه و تصحيح سعيد نفيسي به چاپ رسيده است. مثنوي "رموز اسم اعظم " به همت غلامحسين جواهري وجدي و "كشكول" از ديگر آثار ادبي شيخ هستند. وي خالق نخستين منظومه فارسي در بحر متدارك ،تحت عنوان "شير و شكر" است .

شيخ در سفري كه همراه با شاه عباس به مشهد رفت، نقشه ساخت ديوار صحن كهنه حرم را داد. طراحي اين ديوار به شكلي بود كه همواره به هنگام اذان ظهر، آفتاب در پايين ديوار قرار مي‌گرفت.

طراحي كاريز نجف آباد (معروف به قنات زرين كمر) ، تقسيم آب زاينده رود بين محلات اصفهان، و تعيين سوي قبله در مسجد امام اصفهان از ديگر يادگارهاي شيخ در معماري‌اند. 

از آثار شيخ مي‌توان به "مشرق الشمس" در الهيات، "اكسير السعادتين" در نقد و حديث، "فوايد البيان" در نحو، "خلاصه الحساب" در رياضيات و "تشريح الافلاك" در نجوم اشاره كرد. 

شيخ در سال 1008 قمري، هنگامي كه به همراهي شاه عباس در مشهد بود، خانه اي در جوار صحن قديم خريد و وصيت كرد كه او را در مشهد دفن كنند. پس از مرگ در 1030 پيكر او طبق وصيتش از اصفهان به مشهد آورده شد و در همان خانه دفن گرديد ، و امروز زيارت‌گاه علاقمندان اوست. 

متخصصان معتقدند كه علاقه بسيار شيخ به مشهد سبب شده است كه مكتب هنري اصفهان كه در زمان شيخ در اوج توان و قدرت بود، به شدت تحت تاثير محيط علمي مشهد قرار بگيرد.

کد مطلب : 2130