غلامرضا كافي خط سير ظهور بيان سهل و ممتنع را در شعر شاعران فارسي زبان، رشته‌اي خواند كه ابتدايش، اشعار فرخي سيستاني شاعر قرن چهار و پنج هجري است و با عبور از شاعراني چون سعدي و انوري و ايرج‌ميرزا، به قيصر امين‌پور مي‌رسد.\

غلامرضا كافي در گفت وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) با بيان اين مطلب گفت: اهل معني اين سادگي را به جهت زيبايي درون مي‌دانند. اهل معرفت معتقدند كه هر چه آراستگي بيروني كلام كمتر باشد، دليل بر آراستگي درون است و پاكي ضمير.

وي كه در روز بزرگداشت سعدي و در آستانه زادروز قيصر امين‌پور سخن مي‌گفت، ادامه داد: سر رشته ويژگي سهل و ممتنع بودن شعر را در زبان شاعران فارسي زبان، در اشعار فرخي سيستاني مشاهده مي‌كنيم. اين زنجيره در ادامه با عبور از شاعراني چون انوري و سعدي، به ايرج‌ميرزا و در نهايت به قيصر مي‌رسد كه در بين معاصرين، بيشترين بسامد اين ويژگي را در شعر او مي‌بينيم.

كافي با اشاره به اين كه سهل و ممتنع بودن به معني آرايش درون در برابر آرايش بيروني و ظاهري كلام است، يادآور شد: از سوي ديگر، همچنان كه سعدي به حدي از آرايش و پيرايش بيروني كلام خود نشر داشته، قيصر نيز از اين نكته غافل نبود.

وي به كاركردهاي آراستگي ظاهري كلام اشاره، و خاطرنشان كرد: در عين توجه به سادگي، اين دو شاعر، هيچ يك از حدي از رنگ بخشيدن به ظاهر كلام و استفاده از شگردهايي كه باعث درخشان شدن سخن و جلب مخاطب مي‌شود، غافل نبوده‌اند.

كافي با تاكيد بر اين كه هم سعدي و هم قيصر، "هر چه دلشان گفت بگو، گفتند"، افزود: شعر و موسيقي يك خاستگاه بيشتر ندارند و آن خاستگاه نيز "دل" است.

وي با اشاره به ديگر ويژگي مشترك آثار سعدي و قيصر يادآور شد: ويژگي مشترك ديگر، موسيقايي بودن كلام اين دو شاعر است، به گونه‌اي كه در بين شاعران كلاسيك سعدي، و در بين شاعران معاصر قيصر، هر يك توجه بسياري از هنرمندان هنر آواز كشور را به خود جلب كرده‌اند.

كافي افزود: اگر چه در نظر اهل معرفت، "تورها و طورها"ي دل فراوان است، ولي يك نكته مسلم است و آن اين كه شعري كه بسيار دروني شده باشد، حتما موسيقي خوبي دارد. چرا كه از زبان فطرت بيان كردن، سبب فطري شدن ساخت شعر و نزديك شدن شعر به ساخت و سياق ازلي كلام خواهد شد.

وي تصريح كرد: شكي نيست كه دغدغه اصلي سعدي و قيصر، ثبت پيام و انتقال معني بوده. ولي همين از زبان فطرت گفتن، به شعر آن دو موسيقي خاصي بخشيده و سبب ممتاز شدن كلامشان شده است.

کد مطلب : 18594