به گفته دكتر فدايي، گروه‌هاي موجود براي پاسخ‌گويي به تمام حوزه‌هاي رشته گسترده كتابداري و اطلاع‌رساني محدوديت دارند؛ در صورت تامين امكانات براي تاسيس دانشكده‌اي مستقل، زمينه تخصصي شدن آموزش كتابداري كشور فراهم مي‌شود./

غلامرضا فدايي، در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) با بيان اين مطلب اظهار داشت: گروه كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه تهران آمادگي دارد در صورت تامين بودجه و سرمايه‌گذاري شوراي عالي گسترش علوم، به راه‌اندازي دانشكده كتابداري و اطلاع‌رساني با گروه‌هاي مختلف اقدام كند.

رييس گروه كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه تهران، افزود: اين دانشكده مي‌تواند گروه‌هاي «مرجع و خدمات اطلاع‌رساني»، «آرشيو و نسخ خطي»، «مديريت و بهره‌وري اطلاعات و ارتباطات»، «فن‌آوري اطلاعات»، «چاپ و نشر»، «فلسفه كتابداري و اطلاع‌رساني» و «مشاوره در كتابداري و اطلاع‌رساني» را در مقاطع مختلف كارشناسي تا دكترا داير كند. 

به اعتقاد وي، با وجود اين‌كه كتابداري و اطلاع‌رساني در ايران نسبت به بسياري از كشورهاي دنيا جوان است، ولي با سابقه فرهنگي غني و عمر طولاني كتابت و مطالعه در تاريخ اسلامی و ايرانی، مي‌توانيم در عرصه آموزش تخصصي اين رشته در جهان الگو شويم.

دكتر فدايي، خاطرنشان كرد: همان‌گونه كه اكنون در عرصه‌هاي مختلف از همكاري دانشگاه و صنعت صحبت به ميان مي آيد و كارخانه‌ها و مراكز صنعتي حامي دانشگاه‌‌ها براي راه‌اندازي و اداره دانشكده‌هاي مهندسي اند، مراكز مرتبط با رشته كتابداري و اطلاع‌رساني چون كتابخانه ملي، كتابخانه آستان قدس و كتابخانه مجلس شوراي اسلامي و حتی وزارت فرهنگ و اشاد اسلامی مي‌توانند به سرمايه‌گذاري و حمايت موثر از گروه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني اقدام كنند.

عضو كميته برنامه‌ريزي كتابداري و اطلاع‌رساني وزارت علوم، در ادامه به خبرنگار ايبنا توضيح داد: كتابداري و اطلاع رساني به اندازه عمر بشر سابقه دارد. در عين حال در جهان صنعتي جديد به دليل كثرت اطلاعات و علاقه به دانستن، كتابخانه های سنتی به شكل جديد نمود يافت. كتاب‌ها جمع‌آوري شدند، با حمايت قدرت چاپ در جهان جديد دانشمندان اطلاعات خود را منتشر كردند و تكنولوژي با كم كردن فاصله تدوين، توزيع و انتشار اطلاعات به رونق كتابداري و اطلاع‌رساني كمك كرد.

وي در تشريح ماهيت كتابداري و اطلاع‌رساني تصريح كرد: بر خلاف تصور برخي كه كتابخانه را مادر كتابداري مي‌دانند، بايد گفت كه عنصر اوليه كتابداري و اطلاع‌رساني، بازيابي اطلاعات است. به عبارت ديگر، ما می آموزیم تا اطلاعات آموخته را بازيابی کنيم و برای توسعه و پیشرفت به کار بنديم. اگر کتابخانه به معنای مصطلح آن هم نبود باز اين نياز وجود داشت و دارد. كتابخانه بزرگ‌ترين نماد از اين نيازمندی است؛ فرقی نمی کند به صورت سنتی باشد يا ديجيتال يا هر دو. 

دكتر فدايي ادامه داد: اگر چه کتاب در جامعه ما ارزش والايی دارد؛ ولی کتابداری مفهوم درخور و بايسته ای را القا نمی کند. اين نام، گاه به دغدغه‌ای برای افرادی که در ايِن حوزه فعاليت می کنند تبديل می شود. يک پيشنهاد اين است که به جای كتابداري واژه «دانش‌شناسي»  را قرار دهيم و آن را حوزه دانش شناسی و اطلاع رسانی بناميم. من اخيرا به اين نتيجه رسيده ام که اساس اين رشته، بازيابی اطلاعات و دانش است و می توان از بازيابی اطلاعات و يا هر کلمه ديگری که اين مفهوم را القا کند، استفاده کرد.

اين پژوهش‌گر معتقد است در صورتي كه بازيابي اطلاعات را به عنوان اساس رشته كتابداري و اطلاع‌رساني قرار دهيم، اين رشته دامنه وسيع‌تري مي‌يابد و در عين ارتباط با منابع مكتوب و غير مكتوب با حوزه هاي نشر و مديريت اطلاعات مرتبط مي‌شود. 

وي توضيح داد: ارتباط كتابدار با مولف و ناشر به انسجام هرچه بهتر آثار حوزه نشر براي استفاده مفيد اقشار مختلف مي‌انجامد. همچنين رشته كتابداري و اطلاع‌رساني با مديريت اطلاعات و مديريت دانش نيز ارتباط تام دارد.

دكتر غلامرضا فدايي، سال 1377 درجه دكتراي خود را با ارايه پايان نامه «بررسي وضعيت كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس و ارايه طرحي براي بهينه‌سازي آن» از واحد علوم و تحقيقات دريافت كرد. وي اكنون مدير گروه كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه تهران، عضو هيات تحريريه مجله پژوهشكده اسناد و عضو كميته برنامه‌ريزي در حوزه كتابداري و اطلاع‌رساني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري است.

از جمله آثار مكتوب دكتر فدايي مي‌توان به كتاب‌هاي«آشنايي با نسخ خطي و آثار كمياب»، «مديريت يادنامه‌ها» و «گزيده كتابشناسي توصيفي اسلامی» و ... اشاره كرد.

کد مطلب : 25603