نشست نقد و بررسي «نيايش‌هاي جاوداني»، ترجمه علي موسوي گرمارودي از صحيفه سجاديه، عصر ديروز در شهر كتاب مركزي برگزار شد. در اين نشست موسوي گرمارودي بر امانت‌داري خويش در ترجمه صحيفه به فارسي تاكيد كرد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، در ابتداي این نشست سیدعلی موسوی‌گرمارودی گفت: استفاده از زبان معیار، اندکی باستان‌گرایی به منظور حفظ قدمت متن و اسلوب كهن پرداخت لفظي آن، و نزدیک کردن دو قطب زیبایی و وفاداری در متن فارسي، اساس کار من در ترجمه صحیفه سجادیه بود.

شاعر «سرود رگبار» و «در سايه‌سار نخل ولايت» ادامه داد: اگرچه در ترجمه صحیفه سجادیه در مقایسه با قرآن، دست مترجم بازتر است؛ ولی از آنجا كه این کلام، كلام امام است، ادب اسلامی من را به تلاش در جهت حفظ امانت واداشت. 

وی كه ادبيات عرب را از استاد بزرگ ادب عرب، اديب پيشاوري آموخته است، به دشواری ترجمه متون عربی به فارسی اشاره كرد و افزود: اين كار به دلایلی چون تفاوت در محل استقرار فعل در این دو زبان، نيز هماهنگ بودن صفت و موصوف در عربی و ناهماهنگی آنها در فارسی، فرايند دشواري محسوب مي‌شود. با تمام اينها تلاش کردم سیاق زبان فارسی در ترجمه رعایت شود. 

گرماروي تصريح كرد: در اين ترجمه، با وجود توجه به اصالت زبان فارسی، پارسی‌گرايی كسروی‌وار نكرده‌ام و بعضی واژه‌ها را كه دارای بار قرآنی - اسلامی هستند، بدون ترجمه آورده‌ام. 

نويسنده «تذكره شاعران قرن بيستم تاجيكستان» با بيان اين كه برای این ترجمه حدود 700 حاشیه و شرح و استدراک نوشته است، يادآور شد: پس از قرآن کریم، صحيفه سجاديه، به حق تجلي‌گاه اوج نیایش و بیان آرزومندی آتشین انسان به خداوند است. چنانچه این کتاب میان علمای اسلامی به زبور آل محمد و انجیل اهل بیت مشهور شده و برای همه نیایش کنندگان، نوعي الگو و سرمشق محسوب می‌شود.

گرمارودي یاد مرحوم سید جعفر شهیدی را در هفتمين شب درگذشت آن استاد، گرامي ‌داشت و با اشاره به رابطه استاد و شاگردی خود با او، خاطرنشان كرد: جامعیت استاد شهیدی در ادب فارسی و عربی و شجاعتش در مبارزه با خرافه‌های تاریخی ستودنی بود.

در ادامه اين نشست، بهاءالدین خرمشاهی صحیفه سجادیه را از جمله کتب قدسی دانست و گفت: همه ترجمه‌های گذشته از اين اثر، چون ترجمه‌ فیض‌الاسلام و ترجمه عبدالمحمد آیتی، ترجمه‌هایی شایسته و قابل تقدير بوده‌اند.

نويسنده «ذهن و زبان حافظ» تاكيد كرد: اگرچه من به دلايل مختلف به کار موسوی گرمارودی اعتماد و اعتقاد دارم، اما برای حضور در این جلسه ناچار به مطابقت آن با اصل صحيفه شدم، و دريافتم به جز یک يا حداكثر دو مورد، در همه جا، دقت نحوی و واژگانی و تناظر الفاظ و معاني مشاهده مي‌شود.

اين حافظ‌پژوه ادامه داد: اين ترجمه و ترجمه ايشان از قرآن، ذخايری هستند كه در قرن جديد بر فرهنگ اسلامی افزوده شده‌اند. تمامی اين ترجمه، شايسته نيايش، و بلورين و شفاف است.
 
وي اضافه كرد: زبان در حوزه انديشه بشري چندان مرکزیت دارد که نمی‌توان از آن تنها به منظور «اخبار» و اطلاع‌رساني استفاده کرد، بلکه ما خواسته‌های درونيمان را هم به زبان می‌آوریم و از همين راه بيان مي‌كنيم.

خرمشاهي با اشاره به مغلطه‌های کسانی که معتقدند از آنجا كه خداوند به حال ما علم دارد، دیگر نیازی به دعا نمي‌ماند، يادآور شد: دست به دامان غیب انداختن و خواستن، در ذات بشر است. اگر انسان از خدا خواسته‌ای نداشته باشد و یا کسی را میان خود و خدا به عنوان شفیع قرار ندهد، مايه تعجب است. كمك نخواستن انسان از خدا، به نوعی تكبر محسوب مي‌شود.

وی سپس پیشنهادهايی مبني بر تغییر چند واژه در ترجمه به موسوی گرمارودی ارايه داد و اظهار امیدواری کرد که او، حال، پس از ترجمه قرآن کریم و صحیفه سجادیه به فارسي، به ترجمه نهج‌البلاغه نيز اقدام کند.

در بخش ديگري از این نشست، مهدی محبتی گفت: گرمارودی علاوه بر اشعار و ترجمه های‌ مذهبی، نخستین شعر سپید فارسی را با نام «خط خون» و با مضمون آييني در کشور سروده است.

محبتي خاطرنشان كرد: ترجمه صحیفه سجادیه و سایر کتب مذهبی برای همه ما مايه برکت است؛ چرا که در اين قرن بی‌معنایی و کمیت‌گرایی، مطالعه اين آثار انسان را از سقوط در ورطه‌هاي هلاك نجات می‌دهد.

وی با بيان اين كه نيايش، کیفی‌ترین رابطه انسان با خدا است، يادآور شد: در همه ادیان چیزی با کیفیت و اثربخشي نیایش وجود دارد. صحیفه سجادیه نيز اوج ظهور معنویات اسلامی در قالب نيايش و مناجات است. در صحيفه، لطیف‌ترین تعابیر بشری درباره خدا به صورتی کاملا هنرمندانه طرح شده است.

اين استاد ادبيات فارسي با ياد از چند ترجمه «كژتاب» از صحيفه سجاديه، چهار ویژگی «مهر مالامال به معبود»، «درد و نیازمندی»، «آگاهی‌بخشی و تعلیم» و «بیان حوايج شخصی» را در متن صحیفه سجادیه بسیار بارز خواند و افزود: بیشتر مناجات‌های این کتاب به دليل کمتر پرداختن به حوايج شخصی، غنا یافته و ماندگار شده‌اند.

وی با ابراز مخالفت با احكامي نظير اين حكم كه «در مکتب امام سجاد (ع)، دعا ابزار مبارزه است»، اضافه كرد: این عبارت براي بيان اوج معاني صحيفه، هرگز کافی نیست؛ چرا که برای امام زين‌العابدين(ع)، دعا و نيايش نه تنها وسیله و ابزار نیست، بلکه خود، هدف است.

در پايان اين نشست نيز علي‌اصغر محمدخاني مسئول جلسه با بيان اين كه ترجمه موسوي گرمارودی از صحیفه سجادیه بعد از گذشت مدت کوتاهی به چاپ دوم رسید، از انتشار قريب‌الوقوع چاپ سوم آن از سوی انتشارات هرمس خبر داد. 

کد مطلب : 14678