جايزه ادبي گنکور، قديمي ترين و معروف ترين جايزه ادبي فرانسه است و به اثري اهدا مي شود که در آن اصالت ادبي و تلاش هاي نوجويانه در شکل و محتوا ديده شود.

پاريس، مينو خاني، خبرنگار خبرگزاري کتاب (ايبنا): این جايزه به دنبال وصيت اد«موند دو گنکور» (1896 - 1822) نويسنده و مورخ فرانسوي براي يادبود برادرش «ژول» بنا نهاده شد.

«آلفونسو دوده» که موظف به اجراي اين جايزه شده بود، اولين دوره آن را در 21 دسامبر سال 1903 برگزار کرد و نام «جان انتوان نائو» را به عنوان اولين نويسنده اي که موفق به دريافت جايزه گنکور شده بود، ثبت کرد. نائو اين جايزه را به خاطر نگارش کتاب «نيروي دشمن» کسب کرد. 
 
بر اساس وصيت گنکور قرار شده بود اين جايزه  به يک اثر منثور فرانسوي که طي سال جاري منتشر شده بود، اهدا شود. بر اساس نظر پايه گذاران گنکور که امروزه به «آکادمي گنکور» مشهورند، اثري موفق به دريافت اين جايزه مي شود که «اصالت ادبي، تلاش هاي نوجويانه و جسور به لحاظ شکل و محتوا» در آن ديده شود. 

هر چند مبلغ اين جايزه که در اوايل نوامبر هر سال برگزار مي شود، بسيار ناچيز (500 فرانک در آن زمان و در حال حاضر مبلغي معادل 10 يورو) است، به شدت بر ميزان فروش کتاب اثر مي گذارد -از 300 هزار تا یک ميليون نسخه - و شهرت نويسنده آن را تضمين مي کند. 

10 تن اعضاي هيات داوري سه شنبه اول هر ماه در رستوران «دروان» پاريس دور هم جمع مي شوند تا از ميان آثار منتشره، بهترين اثر را برگزينند. در حال حاضر اعضاي هيات داوري عبارتند از: ادموند شارل رو (رييس هيات داوري)، فرانسوا نوري سيه، دانيل بولانژه، روبر ساباتيه، فرانسواز ماله ژوري، ديديه دکون، جورج سمپرن، ميشل تورنيه، برنارد پيو و فرانسواز شاندرگونار. 

يکي از مهمترين ويژگي هاي اين جايزه، اين است که هر کس فقط يک بار در طول فعاليت ادبي خود امکان دريافت آن را دارد. در اين ميان «رومن گري» يک استثناست. چرا که يک بار اين جايزه را به خاطر کتاب «ريشه هاي آسمان» در سال 1956 و يک بار هم با نام مستعار اميل آژار به خاطر کتاب «زندگي در مقابل خود» در  سال 1975 دريافت کرد.

از بين کساني که موفق به دريافت اين جايزه شده اند، مي توان به مارسل پروست به خاطر کتاب «در سايه دوشيزگان شکوفا» (1919)، آندره مالرو به خاطر «وضعيت بشري» (1933)، سيمون دو بوار براي «فضل فروش» (1954)، پاتريک موديانو براي «خيابان بوتيک هاي تيره» (1978) و مارگريت دوراس براي «عاشق»(1984) اشاره کرد. 

در آخرين دوره اين جايزه که در سوم نوامبر سال 2007 برگزار شد، ژيل لوري به خاطر کتاب «آواز آلاباما» برنده جایزه شد.

 طي سال هاي اخير به خاطر اهميتي که اين جايزه در محافل ادبي پیدا کرده است، به چند گونه ديگر ادبي نيز توجه مي شود که در واقع زير مجموعه هاي جايزه گنکور را تشکل مي دهند. اين زير مجموعه ها عبارتند از: گنکور اولين رمان (که از سال 19990 برگزار مي شود)، گنکور نول، گنکور بيوگرافي، گنکور جوانان و گنکور شعر که همه از سال 1999 آغاز به کار کرده اند. اين زير مجموعه ها در ماه «مي» هر سال برگزار مي شود.

البته مهمترين زير مجموعه گنکور، «گنکور دانش آموزان دبيرستاني» است که هر سال چند روز بعد از گنکور اصلي در ماه نوامبر برگزار مي شود و هيات داوري که از ميان 1500 دانش آموز از 55 دبيرستان فرانسه و چند دبيرستان خارجي انتخاب شده اند، بهترين اثر را معرفي مي کنند. اين جايزه به همت کتابفروشي زنجيره اي «فنک»، دفتر نظارتي آموزش، و همياري آکادمي گنکور برگزار مي شود.

کد مطلب : 23588