رمان«ونيچه گريه كرد» يكي از آثاري است كه مرز خيال و واقعيت را به خوبي در هم ادغام كرده است، به گونه اي كه بسياري از منتقدان در مواجهه اوليه آن را با يك كتاب مستند از شرح حال دو تن از بزرگترين چهره هاي فلسفه و پزشكي يعني«ويلهلم نيچه»و«يوزف بروبر»اشتباه گرفته اند._

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا):اروين يالوم ماجراي حيرت انگيز رمانش را با زيركي تمام به اعماق قرن نوزدهم كشانده ونيچه و بروبر را در مقابل هم نشانده است.

نيچه در اين رمان در نقش يك بيمار ظاهر شده كه ميگرن و حملات عصبي امانش را بريده وبراي درمان به بزرگترين روانشناس عصر خود يعني بروبر پناه برده است.

نكته اي كه يالوم به زيبايي در اين رمان از آن استفاده كرده استفاده از گفت و گوهاي طولاني است كه بين دو شخصيت اصلي رد و بدل مي شوند و از خلال آن ها مي توان به جنبه هاي مختلف علم پزشكي واوج فلسفه در قرن نوزدهم پي برد.

رمان «ونيچه گريه كرد»از آن جمله آثاري است كه جرات و جسارت يك نويسنده حرفه اي را با خود يدك مي كشد،نويسنده اي كه يكي از روانپزشكان بزرگ روزگار خود هم هست.

اين رمان كه به دليل طولاني بودن گفت و گو هاي بين نيچه و بروبردر بعضي جاها به مرز كسالت باربودن نزديك مي شودو خواننده اش را آزار مي دهد در بعضي از جاهاي ديگر آن قدر دلنشين و پر حلاوت است كه خواننده را مجبور مي كند بخش هاي عظيمي را بدون استراحت بخواند.

رمان «ونيچه گريه كرد»در ادامه با ظهور شخصيتي خيالي-واقعي يعني «زيگموند فرويد»به اوج خود نزديك مي شود،فرويد كه در اين كار به عنوان يك دانشجوي جوان و دستيار دكتر بروبرساخته و پرداخته شده چنان نفوذي در اعماق جسم و جان دو شخصيت ديگر دارد كه در بخش هاي مهمي از كار به عنوان شخصيت اول نقش آفريني مي كند.


نكته جالب توجه در اين اثر نمود پيدا و پنهان وجودي شخصيت هاست به گونه اي كه يالوم توانسته از هر كدام از آن ها يك نمايي از كليه افراد اصلي در رمان بسازد،يعني اين كه بر خلاف تصور اوليه خواننده در مي يابد كه رمان صرفا مربوط به بازگويي لحظاتي از زندگي نيچه نيست بلكه نكات مشترك چند نابغه در چند رشته مختلف و در عين حال مرتبط با هم ذهنيت اصلي نويسنده را تشكيل مي دهد.


اروين يالوم در اين كار آن چنان خوب از پس ساخت شخصيت هايش برآمده كه هيچ يك از آن ها هرگز تا انتهاي كار رنگ نمي بازند وهمچنان در اوج باقي مي مانند.

در اين رمان افرادي چون«نيچه»،«بروبر»،«فرويد»و«سالومه»به عنوان ستون هاي اصلي بسيار پر قدرت ظاهر شده اند، به گونه اي كه حذف هر يك از آن ها ضربه بزرگي را بر پيكره اثر وارد مي كند.
اروين يالوم با استفاده از علاقه شخصيتي چون« سالومه»نسبت به نيچه از اوبه عنوان اولين كسي كه جرقه اوليه رمان را مي زند استفاده كرده و با اين كار او را از تبديل شدن به يك شخصيت محوري رهانده است.


سالومه در ابتداي رمان از دكتر بروبر مي خواهد كه نيچه را تحت درمان قرار دهد واو را ازمشكلاتي كه با آن ها درگير است برهاند،تقاضايي كه از سوي دكتر مورد پذيرش قرار مي گيرد و ماجراي رمان بر پايه آن پيش مي رود.


اروين يالوم گرچه در معرفي شخصيت و حالات نيچه از زبان خودش به ورطه زياده گويي افتاده و او را در فرازهايي از رمان به عنوان يك بيمار رواني غير قابل علاج معرفي كرده است، اما بايد اطلاعات جانبي او را در مورد فلسفه و روانشناسي كه در خلال كار و بين گفت و گوهاي شخصيت هاي مختلف ارائه مي شود به تيز هوشي و درايت و تسلط او در امر نويسندگي مربوط دانست.


اروين يالوم به عنوان استاد روان پزشكي دانشگاه استنفورد در خلال اين رمان آموزشي به توصيف درمان هاي رايج براي وسواس فكري دست زده كه بخش عظيمي از اين اطلاعات بعد از اتمام رمان در ناخودآگاه خواننده جا خوش مي كنند.


زماني كه سالومه براي دكتر بروبرتوضيح مي دهد كه:«لازم است شما را براي امري بسيار ضروري ملاقات كنم چون آينده فلسفه آلمان در خطر است»خواننده در مي يابد كه بعد از اين با شخصيتي مواجه خواهد بود كه نمايي از شناخت هستي است،شخصيتي كه همواره در جستجوي ابر انسان بوده و اكنون در چنبره ياس گرفتار شده است.


به تعبيري روان تر مي توان كليه شخصيت هاي اين رمان را به شخصيت هايي خوش شانس تشبيه كرد كه يكي پس از ديگري به دل ماجرا پرتاب مي شوند و بخش عظيمي از اثر را مي سازند.


بروبر با در يافت نامه سالومه به يكباره سر از دنيايي ديگر در مي آورد:«... زنگ ناقوس سان سالواتوره رشته افكار يوزف بروبر را پاره كرد. ساعت را از جيب بيرون كشيد. ساعت 9 بود،بار ديگر نوشته كارت حاشيه نقره اي را كه روز پيش در يافت كرده بود مرور كرد....»


نكته اوج رمان«و نيچه گريه كرد»زماني است كه نيچه و بروبر به عنوان بيمار و پزشك جايشان با هم عوض مي شود و نيچه با نگاه ژرف خود اعماق شخصيت پنهان بروبر را برايش توضيح مي دهد و در شناخت بيشتر او از خود نظريات فلسفي آموزنده اي عنوان مي كند.


يكي از شگرد هاي روايتي در اين اثر قابليت جايگزين شدن خواننده به عنوان يكي از شخصيت هاست و نكته آموزشي اين كار در همين جا نهفته است.

رمان«ونيچه گريه كرد»بر خلاف عنوانش رماني راحت خوان است كه البته در بخش هايي به دقت بيشتري از سوي خواننده به جهت دريافت هرچه بيشترفضاي داستاني نياز دارد.


چاپ سوم«و نيچه گريه كرد» سال 1386با شمارگان 3000نسخه و قيمت 5000تومان توسط نشر ني عرضه شده است.

کد مطلب : 22270