بيست و ششم مرداد، هجدهمين سالگرد آغاز بازگشت اسيران ايراني جنگ تحميلي به كشور(1369) است. به اين مناسبت «ايبنا» مروري دارد بر مهم‌ترین کتاب‌هایی که تاکنون درباره آزادگان منتشر شده‌اند.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، روز 26 مرداد 1369 ايران شاهد بازگشت نخستين گروه اسيران جنگ تحميلي بود كه پس از تحمل سال‌هاي اسارت به ‌آغوش خانواده‌هاي خود بازمي گشتند.

اين رويداد بزرگ دو هفته پس از اشغال نظامي كويت توسط ارتش صدام و دو روز پس از آن صورت گرفت كه صدام در نامه‌اي به آيت‌الله هاشمي رفسنجاني ـ رئيس‌جمهوري وقت ايران ـ تسليم مفاد قرارداد 1975 الجزيره و شرايط ايران شد و از جمله قول داد از مرزهاي ايران عقب‌نشيني و اسيران ايراني را آزاد كند.

اسراي ايراني از چند نقطه مرزي با تشريفات وارد كشور شدند. بوسه بر خاك ايران، زيارت حرم امام خميني(ره) و بيعت با مقام معظم‌ رهبري از نخستين برنامه‌هاي آزادگان بود.

از جمله اقداماتي كه پس از بازگشت اسيران صورت گرفت، تشكيل ستاد رسيدگي به امور آزادگان بود. اين ستاد 22 مرداد 1369 براساس قانون حمايت از آزادگان مصوب 23 آذر 1368 مجلس شوراي اسلامي تشكيل شد و در نخستين گام با مساعدت و همراهي ديگر دستگاه‌ها تبادل بيش از 40000 آزاده و به همين تعداد اسير عراقي را انجام داد. بعد از اين، ستاد رسيدگي به امور آزادگان بيش از 270 واحد ستادي در سراسر كشور تشكيل داد و ارائه خدمات به آزادگان را در زمينه‌هاي گوناگون آغاز كرد. 

مهم‌ترين كتاب‌‌هايي كه درباره آزادگان و اسارت در فاصله سال‌هاي‌ 1375 تا 1380 منتشر شده‌، عبارتند از:
ـ‌ از تربت کربلا / سیدعلی‌اکبر ابوترابی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ باغ ننا / مهدی جعفری اشکذری‌نسب / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1375.
ـ‌ آسمان فکه‏ / سیدحسین تاج‏زاد / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ اسارت‌، جبهه‌اي‌ ديگر / حسين‌علي‌ اميني‌ / كنگره‌ بزرگداشت‌ سرداران‌ شهيد استان‌ اصفهان‌ / 1375.
ـ‌ برگ‌هایی از دفتر اسارت‏ / به کوشش تیپ 83 امام جعفر صادق (ع) / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ جهنم تکریت‏ / مجتبی جعفری / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ چشم در چشم آنان‏ (خاطرات خواهر آزاده فاطمه ناهیدی) / به کوشش مریم شانکی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ در محراب اسارت‏ / اصغر زاغیان‏ / جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی (قم) / 1375.
ـ‌ روایت هجران‏ (امام خمینی و آزادگان) / مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، واحد ادبیات‏ / 1375.
ـ‌ سال‌های تنهایی(خاطرات ده سال اسارت‏)/ هوشنگ شروین؛ به کوشش رضا بنده‏خدا/ دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏/ 1375. 
ـ‌ شلمچه تا تکریت / رضا امیرسرداری / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ شورش در اردوگاه مرگ‏ / حسین معظّمی نژاد؛ به کوشش مهدی فراهانی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ لبخند در اسارت‌ (خاكريز پنهان‌ 12) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات / رياست‌ جمهوري‌، ستاد رسيدگي‌ به‌ امور آزادگان‌ / 1375.
ـ‌ لحظه‏های بی‌پناه‏ / عباس محرچی و رضا میرزایی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1375.
ـ‌ مجموعه‌ خاطرات‌ خانواده‌هاي‌ اسراي‌ ايراني‌(خاكريز پنهان‌11) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات / رياست‌ جمهوري‌، ستاد رسيدگي‌ به‌ امور آزادگان‌ / 1375.
ـ‌ مقاومت در اسارت (دفتر 2) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشاارت / ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏ / 1375.
ـ‌ مقاومت در اسارت‏ (دفتر3) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات/ ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏/ 1375.
ـ‌ اردوگاه‌ پاسداران‌ / علي‌اصغر رباط‌جزي‌ / انتشارات سروش‌ / 1376.
ـ‌ آزاده‏ / مازیار تهرانی؛ تصویرگر پریما شاهین مقدم‏ / کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان‏ / 1376.
ـ‌ خاطرات آزادگان‏ / تهیه و تدوین دفتر اطلاع‏رسانی و پژوهش‌های فرهنگی دفاع ‏مقدس‏ / سازمان ‏مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، گروه انتشارات‏ / 1376.
ـ‌ بررسی هنرهای نمایشی در اسارت‏ / عبدالمجید رحمانیان / امید آزادگان‏ / 1376.
ـ‌ رهايي‌ (براساس‌ خاطره‌ محمود يزداني‌) / مركز حفظ و نشر آثار دفاع‌ مقدس‌ وزارت‌ جهاد سازندگي‌ / وزارت‌ جهاد سازندگي‌، مركز حفظ و نشر آثار دفاع‌ مقدس‌ / 1376.
ـ‌ خوشه‏های خاطره‏ (برگ‌هایی از روزهای اسارت‏) / قاسم جعفری / حوزه علمیه قم، دفتر تبلیغات اسلامی، مرکز انتشارات‏ / 1376.
ـ‌ زندگی در مه‏ / یعقوب مرادی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری‏ / 1376.
ـ‌ نامه‏ها، سفیران مقاومت‏(خاکریز پنهان 13)/ گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات/ ریاست‌جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان/ 1376.
ـ‌ عقابان‌ در بند (جلد 1: روياي‌ صادق‌ ـ بر اساس‌ خاطرات‌ محمديوسف‌ احمدبيگي‌) / اكبر،ماهيني‌،ميرسعيد / ارتش‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌، نيروي‌ هوايي‌، سازمان‌ عقيدتي‌ سياسي‌ / 1376.
ـ‌ لبخند در قفس‌ / احمد يوسف‌زاده‌ / كنگره‌ بزرگداشت‌ سرداران‌ شهيد استان‌هاي‌ كرمان‌ و سيستان‌ و بلوچستان‌ و سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب ‌اسلامي‌، لشكر 41 ثارالله‌ / 1376.
ـ‌ مقاومت در اسارت‏ (دفتر 4) / گروه تحقیق و نویسندگان دفتر پژوهش و انتشارات/ ریاست جمهوری، ستاد رسیدگی به امور آزادگان‏ / 1376.
ـ‌ یادگار غربت‏ / به کوشش دفتر پژوهش و تحقیقات نزاجا / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی / 1376.
ـ‌ آیینه‌های مقاومت و عاطفه / قاسم جعفری / جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران و نمایندگی ولی‌فقیه در امور آزادگان / 1377.
ـ‌ در اسارت یانکی‌ها / سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز فرهنگی، معاونت انتشارات، مدیریت امور کتاب‏ / 1377.
ـ‌ رنج شیرین‏ / احمد یوسف‏زاده‏ / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان‌های کرمان و سیستان و بلوچستان و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، لشکر 41 ثارالله‏ / 1377.
ـ‌ در پنجه‌ گرگ‌ (جلد 1) / عبدالحسين‌ كركئي‌ / موسسه‌ فرهنگي‌ آيات‌ / 1377.
ـ‌ عابران‌ مسير عشق‌ / گردآورنده ‌رهپويان ‌حرم ‌تا حرم / اميد آزادگان‌ / 1377.
ـ‌ فرهنگ‌ آزادگان‌ (جلد 1) / غلامعلي‌ رجايي‌ / موسسه‌ فرهنگي‌ هنري‌ ضريح‌ / 1377. (چاپ دوم این کتاب در سال 1385 و در قطع وزیری توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.)
ـ‌ فرهنگ‌ آزادگان‌ (جلد 2) / غلامعلي‌ رجايي‌ / موسسه‌ فرهنگي‌ هنري‌ ضريح‌ / 1377. (چاپ دوم این کتاب در سال 1385 و در قطع وزیری توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.)
ـ‌ فرهنگ‌ آزادگان‌ (جلد 3) / غلامعلي‌ رجايي‌ / موسسه‌ فرهنگي‌ هنري‌ ضريح‌ / 1377. (چاپ دوم این کتاب در سال 1385 و در قطع وزیری توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.)
ـ‌ فرهنگ‌ آزادگان‌ (جلد 4) / غلامعلي‌ رجايي‌ / موسسه‌ فرهنگي‌ هنري‌ ضريح‌ / 1377. (چاپ دوم این کتاب در سال 1385 و در قطع وزیری توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.)
ـ‌ فرهنگ‌ آزادگان‌ (جلد 5) / غلامعلي‌ رجايي‌ / موسسه‌ فرهنگي‌ هنري‌ ضريح‌ / 1377. (چاپ دوم این کتاب در سال 1385 و در قطع وزیری توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.)
ـ‌ فرياد از بيداد (بررسي‌ روايي‌، تحليلي‌ اسارت‌) / سيامك‌ عطايي / اميد آزادگان‌ / 1377.
ـ‌ قصه‌ شعله‌نوشان‌ / محمدحسين‌ رافعي‌؛ تدوين‌ و نگارش‌ عبدالمجيد رحمانيان‌ / اميد آزادگان‌ / 1377.
ـ‌ تحول‌ در اسارت‌ / گردآورنده‌ اسماعيل‌ شريفي‌، كمسيون‌ اداره‌ اسراي‌ جنگي‌ / مؤسسه‌ فرهنگي‌ نشر رامين‌ / 1378.
ـ‌ قصه یوسف‏تباران‏ (عشق اسرای ایرانی به امام خمینی) / عبدالمجید رحمانیان‏ / امید آزادگان‏ / 1378.
ـ‌ ديوارهاي‌ خاكستري‌ (خاطرات‌ اسير آزادشده‌ ايراني ‌خواهر خديجه‌ ميرشكار) / ساده‌نويس‌ معصومه‌ عيوضي‌ / سازمان‌ نهضت‌ سوادآموزي‌ / 1378.
ـ‌ چهارده یاد از 2755 روز انتظار / کوروش اسکندری / امید آزادگان‏ / 1378.
ـ‌ 3000 روز اسارت‏ / محمدرضا حسنی سعدی / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان‌های کرمان و سیستان و بلوچستان و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، لشکر 41 ثارالله / 1378.
ـ‌ آزادگان / جهاد سازندگی استان اصفهان / 1378.
ـ‌ بانوی فریادرس‏ / عبدالمجید رحمانیان‏ / امید آزادگان‏ / 1378.
ـ‌ علمدار / صفر عبدالملكي‌ (بسيجي‌ مهاجر) / اميد آزادگان‌ / 1378.
ـ‌ گداخته‌ / محمدعلي‌ زردباني‌؛ به‌كوشش‌ رضا بنده‌خدا / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1378.
ـ‌ نامه‌هاي‌ دلتنگي‌ / علي‌ شيرازي‌ / دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری/ 1378.
ـ‌ حدیث یحیی (خاطراتی از آزاده سرافراز مرحوم حاج یحیی آقاجان‏) / بازنویس مرتضی بهشتی / امید آزادگان‏/ 1379.
ـ آن سوی افق‏ (مجموعه خاطرات آزادگان خوزستان‏) / به کوشش عبدالصاحب رمزی‌پور / کنگره بزرگداشت سرداران شهید استان خوزستان‏ / 1379.
ـ‌ پاك‌ باش‌ و خدمتگزار / تهيه ‌و تدوين ‌عبدالمجيد رحمانيان / اميد آزادگان‌ / 1379.
ـ‌ تاریخ انقلاب، برای کودکان و نوجوانان‏ (کتاب 15: 1369 ـ بازگشت پرستوها) / با اهتمام قاسم کریمی / نشر تاریخ و فرهنگ‏ / 1379.
ـ‌ خروش خاموش‏ (مروری بر زندگی آزاده سرافراز دکتر سیدعباس پاک‌نژاد) / به‌کوشش علی‌اکبر شیرسلیمان‏ / انتشارات یزد و بنیاد ریحانةالرسول (ص) (یزد) / 1379.
ـ‌ ده‌ سال‌ تنهايي‌ / سيدمحسن‌ يحيوي‌ / دفتر نشر فرهنگ‌ اسلامي‌ / 1379 .
ـ‌ سفر به‌ ايرانشهر / سيداحمد زرهاني‌ / بنياد فرهنگي‌ حضرت‌ مهدي‌ موعود (ع‌) / 1379.
ـ‌ سفیران در بند/ ابوالقاسم عیسی مراد / امید آزادگان‏ / 1379.
ـ‌ تئاتر در اسارت‏ (خاکریز پنهان؛ 14) / عبدالمجید رحمانیان‏ / امید آزادگان‏ / 1380.
ـ‌ بازگشت پرستوها / حسین عسگری / نشر نجبا (قم) / 1380.
ـ‌ بوی پیراهن یوسف‏ / ابراهیم حاتمی‌کیا / فرهنگ کاوش‏ / 1380.
ـ‌ زندگی در اسارت / احد حمیدی / ستاد رسیدگی به امور آزادگان / 1380.
ـ‌ سجیل آتش‏ / به کوشش علیرضا پوربزرگ‏وافی / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی / 1380.
ـ‌ عارف‌ شيدا / به‌كوشش‌ عبدالمجيد رحمانيان‌ / اميد آزادگان‌ / 1380.
ـ‌ مهر نگاه‌ اولياء (از زبان‌ حجت‌الاسلام‌ والمسلمين‌ سيد علي‌اكبر ابوترابي‌) / به‌كوشش‌ عبدالمجيد رحمانيان‌ / اميد آزادگان‌ / 1380.
ـ‌ عقابان‌ در بند (جلد 2: خاطرات‌ خلبانان‌ آزاده‌ نيروي‌هوايي‌ ارتش‌) / علي‌محمد گودرزي‌ / ارتش‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌، سازمان‌ عقيدتي‌ سياسي‌ / 1380.

کد مطلب : 24223