خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - گوشه اي ديگر از هنر درويش خان

نگاهي به كتاب«آثار درويش خان براي سنتور»به كوشش سامان ضرابي

غلامحسين درويش معروف به درويش خان يكي از نوادر موسيقي ايراني است كه درميان چهره هاي اين هنردر اواخر دوره قاجارچهره اي برجسته وماندگار است._

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا):درويش خان را مي توان به گونه هايي احياگراصالت موسيقي ايراني در دوران اوج ناملايمات كشور لقب داد زيرا اودر دوران فعاليت هنري خود آثاري را بر جاي گذاشت كه هم اكنون نيز در زمره بهترين هاي موسيقي اصيل ايراني به شمار مي روند.

استاد نامي موسيقي ايران در زمان تحصيل در مدرسه موزيك نظام متوجه يكنواخت بودن موسيقي ايراني شد و پس از آن تصميم گرفت براي جلوگيري از به بن بست رسيدن اين هنر فعاليت هاي شبانه روزي خود را آغاز كند.

كتاب«آثار درويش خان براي سنتور»گرچه به لحاظ شكل و شمايل كار چشم گيري نيست و ناشرش آن گونه كه بايد و شايد اهميت آن را درنيافته اما كار ضرابي به جهت دست گذاشتن بر نكته اي بديع را بايد ستود.

علاقه مندان آثار درويش خان به خوبي مي دانند كه عمده تلاش او در عالم موسيقي بردو ساز تار و سه تار متمركز بوده و كتاب هايش هم بيشتر براساس حال و هواي همين دو ساز نوشته شده اند كه همين نكته كار ضرابي را داراي ارزش بيشتري مي كند زيرا او با اين كار وجه ديگري از هنر درويش خان را براي دوستدارانش روشن كرده است.

يكي از ويژگي هاي كتاب «آثار درويش خان براي سنتور»گنجاندن شرح حالي ازاو در اول كتاب است كه براي نسل تازه خالي از لطف نخواهد بود،ضرابي در اول كتاب نوشته است:«غلامحسين فرزند بشير طالقاني به سال1251شمسي در تهران متولد شد و در دوران كودكي از غلام بچگان اندرون شاهي بود، پدر او كه با موسيقي و نوازندگي سه تار سرو كار داشت پس از آن كه فرزندش به حد رشد رسيد او را به مدرسه موزيك دارلفنون سپرد و غلامحسين به نواختن شيپور و طبل اشتغال ورزيد و خط موسيقي را فرا گرفت و پس از آن به دليل علاقه فراوان به تار اين ساز را نزد استاد ميرزا عبدالله كامل كرد»

استعداد ذاتي درويش خان تا حدي است كه او بهترين پيش در آمدها را براي اغلب دستگاه هاي موسيقي ايراني ساخته ،پيش در آمد هايي كه در نوع خود از بهترين هاي نوع خود به حساب مي آيند.

كتاب«آثار درويش خان براي سنتور»علاوه بر وجه آموزشي بسيار بالايي كه دارد نشان گر تبحر درويش خان در شناخت ساز سنتور است كه تا كنون كمتر به آن اشاره شده است.

در اين كتاب اشعار تصانيف،كوك سنتور،نشانه ها،پيش در آمد براي ابوعطا،تصنيف بهار دلكش،رنگ ابو عطا،پيش در آمد افشاري،تصنيف باد خزان،دو ضربي افشاري،پيش در آمد سه گاه،تصنيف صبحدم و عروس،رنگ سه گاه،پيش در آمد شوشتري،رنگ همايون،رنگ پريچهر و پريزاد،رنگ غني و فقير،تصنيف ايران،حصار ،پولكا،پيش در آمد ماهورو راك،چهار مضراب ماهور،تصنيف زمن نگارم،دائم مه من و شب وصل،رنگ قهر و آشتي و رنگ و مارش ماهور گنجانده شده است.

ضرابي در بخشي ديگر از كتاب هدف خود از تدوين آن را اين گونه شرح داده است:«درست نواختن قطعات اصيل و پايه اي بي گمان مي تواند هوش،ذوق و سليقه هنر جو رابه سمت موسيقي اصيل و سنتي ايران هدايت كند و همچنين با اكتساب الگوي درست در درك شناخت بهتر موسيقي دستگاهي مي تواند ياري بخش هر هنر جو باشد،به همين دليل معتقدم قطعات و تصانيف درويش خان براي هر ايراني با ذوق مبين اصالت موسيقي است و نواختن قطعات درويش خان بخصوص براي هنر جوياني كه تازه پا به عرصه موسيقي گذاشته اند نه تنها خالي از لطف نيست بلكه ياد گيري و تعليم آن ها به نوعي يك ضرورت محسوب مي شود....»

كتاب«آثار درويش خان براي سنتور»به جهت جدي گرفتن هنر موسيقي و نگاهي به دور از نگاه هاي بازاري وكسب سود كاري ارزشمند است كه نشان ازحساسيت بالاي تدوين كننده اش در عالم موسيقي دارد.

كتاب هاي مربوط به هنر موسيقي كه امروزه متوليان زيادي پيدا كرده اغلب به جهت رعايت اصول و قواعد حرفه اي حرفي براي گفتن ندارند و به همين جهت مي توان از كتاب «آثاردرويش خان براي سنتور»به عنوان يك كتاب با رويكردي تازه ياد كرد كه مي تواند منشاء تحولاتي در اين زمينه باشد.

كتاب«آثار درويش خان براي سنتور»به همراه سي دي آموزشي سال 1387 با قيمت 3000تومان عرضه شده است.